سيد ظهير الدين مرعشى
110
تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )
در ذكر حكومت حسام الدوله شاه اردشير او به جميع خصايل حميده و شمايل مرضيّه آراسته بود . وى سى و چهار سال و هشت ماه حكومت كرد . بعد از سوگ پدر به مبارز الدين ارجاسف نوشت تا لشكر را كه به سرحدّ خراسان بود بازآورد و امراء و عمّال به اطراف ولايت خود فرستاد . مثلا اصفهبد ارجاسف را به گشواره فرستاد و زمام اختيار آن ملك را به دو داد و امير آخور پرنقش را به بسطام منسوب فرمود . و امير منگو را به دامغان امير گردانيد ، و طغو تيمور را به ولايت ويمه و دماوند و سمنان حاكم گردانيد . و سيد ابو القاسم جمال الدين را به استراباد داروغه گردانيد و اختيار فيروزكوه را به مهر بن دارا داد و سردارى لارجان را به اصفهبد ابو جعفر اسرب بخشيد و تاج الدين شهريار بن خورشيد مامطيرى را به آمل فرستاد . چون مؤيّد باللّه را از وفات علاء الدوله حسن خبر شد ، ديگر باره لشكر خراسان را جمع كرده به اتفاق سلطان شاه خوارزمى با لشكر خوارزم به مازندران آمد . چون به سارى رسيد ، اصفهبد از آرم به اردل رفت كه از ولايت به اول كنار مىباشد . اسكندر كيكاوس به مدد او آمد . مؤيد نزد اصفهبد رسول فرستاد . جواب آن رسالت را به اسكندر كيكاوس رجوع فرمود . جواب آن را كيكاوس بگفت . رسول مؤيد بازگشت . چون به استراباد به او رسيد قلعهء ولهبن را كه در شهر دوينى بود عمارت كرد ، و قلعهء يالمن را هم كوتوال نشاند . و آن ولايت را به برادر خود اختيار الدين قوشتم داد و با سلطان شاه خوارزمى به نيشابور رفت . قوشتم به گشواره تاخت كرد . مبارز الدين ارجاسف چندان صبر كرد كه قوشتم به دربند درون رفت و خواست كه بازگردد كمين كرد و بر ايشان زد و جمع كثيرى را بقتل آورد ، و بعضى را دستگير كرد . چنانچه قوشتم با سى نفر سوار به در رفت و به خراسان رفت . و مؤيد و سلطان شاه به جانب خوارزم رفتند . و آنجا با مخالفان مصافّ دادند و