اولياء الله آملى
مقدمه 27
تاريخ رويان ( فارسى )
و ايشان خود را از متشيعه شمرند و آن قوم هنوز باقىاند . اصل ايشان از لار حوالى قصران است . اين ساعت نيز هر سال و هر دو سال به آمل آيند و عمارت آن مسجد كنند . و مشهدى كه معروف است به لله پرچين كه مقبرهء مشايخ و سادات ايشان است و مسجد طشتهزنان كه ايشان عمارت كنند . پس آن نسبت به مالكيه است نه به مالك . و مالك دشت كه در حوالى آمل است و گويند كه مالك اشتر آنجا نزول كرد ، آن نيز خلاف صواب است ، چه آن شخص كه آنجا نزول كرده عبد اللّه بن مالك بود ، از قبل هارون الرشيد عباسى ، نه مالك اشتر . » « 1 » آثار ديگر مولانا اولياء الله مرحوم كسروى در مقالهاى كه دربارهء تواريخ طبرستان نوشته به نكتهاى برخورده است كه ما در اينجا ياد مىكنيم . او مىنويسد : « ابن اسفنديار تاريخ خود را حدود سال 613 تمام كرده است . ليكن در تمام نسخههاى خطى كه اكنون در دست هست ، دامنهء وقايع بلا انقطاع تا حدود سال 760 امتداد مىيابد . يعنى تقريبا حوادث يك صد و پنجاه سال پس از تاريخ تأليف كتاب در آخر آن ذكر مىشود . » « 2 » درن در مقدمهء آلمانى تاريخ طبرستان سيد ظهير الدين و ريو در ( فهرست نسخههاى خطى فارسى موزهء بريتانى ) و براون در ترجمهء ابن اسفنديار اين نكته را متعرض شدهاند ، ولى هيچيك از ايشان شخص و اسم اين لاحقه نويس را پيدا نكردهاند . ليكن ما دلايل قطعى در دست داريم كه آن لاحقه از مولانا اولياء اللّه آملى است . و اينك يكى از دلائل ما : در كتاب ابن اسفنديار در شرح حال حسام الدوله اردشير بن كينخوار ،
--> ( 1 ) - تاريخ رويان ص 47 و 48 . ( 2 ) - مقالات كسروى بخش نخست ص 17 .