را وداع گفتند و از تطاولات باد بهارى در خاك هلاك خفتند . نوباوهء نهال به انتظام مهام خاور زمين گلزار شتافت و ارض فيض‌قرين گلشن و عرصهء نيشابور چمن را به مدد جنود سورى و سوسن مسخّر يافت . سرو سالخورد را هواى ايالت كشمر جويبار در پيرانه سرى بر سر افتاد و از تطاول برادر شمر « 1 » ، زنجير موج بر پاى نهاد . سلطان فروردين به عزم دار الملك ارم همدم گلشن خرّم رخت كشيد و عمامه‌دار شكوفه از جانب امير خيانت پيشهء دى به عذرخواهى دررسيد . عرصهء عربستان گلشن كه اعراب خوش الحان عنادل را مسكن است ، محلّ رجعت داراى اردىبهشت شد و شاهنشاه صاحبقران را هنگام جلوس در ايوان چون بهشت آمد . بزم شيلان نوروزى بهتر از پار و پيرار آراسته گشت و نعرهء كوس فيروزى در نوبتخانهء خلافت از ساحات زمين و زمان درگذشت . بعد از انقضاى بزم شيلان - از قرارى كه در وقايع سنهء ماضيه نگارش يافت - بنابر عرض نوّاب نايب السلطنه و مصلحتى كه ينارال پسقاويچ سردار روسيهء بىايمان در باب ابعاث سفيرى كاردان به عذرخواهى قتل ايلچى و همراهان ديده ، حضرت اعلى نوّاب « 2 » ركن الدوله على نقى ميرزا را مأمور فرمود كه به دار السلطنهء تبريز شتافته و ملاقات نوّاب نايب السلطنه را دريافته و « 3 » قرارى كه در كار سفارت و تعيين سفير و انفاد هدايا و تحف بىنظير به مشورت يكديگر داده ، مراتب را معروض رأى خسرو آزاده دارند تا بدانچه مصلحت اقتضا كند ، همّت برگمارند . ميرزا محمد صادق مروزى وقايع‌نگار نيز برحسب استدعاى وليعهد زمان به التزام خدمت نوّاب ركن الدوله مأمور آمد و در روز سه‌شنبه يازدهم شهر شوال المكرّم از دار الخلافه حركت نموده ، روانهء آن حدود و ثغور شدند . پس از ورود به منزل ميانج از وقايع سفارت نوّاب اميرزاده آزاده خسرو ميرزا آگاه و برحسب امر شاهنشاه معدلت همراه در دار السلطنهء تبريز شرفياب حضور نوّاب وليعهد جلادت دستگاه گشتند . تبيين اين مقال آن‌كه ، بعد از ورود ملسوف صاحب نايب ايلچى به پطربورغ و

--> ( 1 ) . شمر : تالاب ، حوضچه ( 2 ) . مجلس : + « اعلى » ( 3 ) . مجلس : « دريافت »