ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
676
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
فصل شانزدهم : بعد از امضاى اين عهدنامه ، ميمونه فى الفور وكلاى مختار جانبين دستور العملهاى لازمه به حدود خود روانه سازند كه به ترك خصومت و تعدّى پردازند . اين مصالحه نامچه در دو نسخه به يك مضمون ترتيب يافته و به دستخط وكلاى طرفين رسيده و ما بين ايشان مبادله گرديده است . بايد امضاى اين به تصديق دو پادشاه ذىجاه در مدّت چهار ماه اگر ممكن شود زودتر ما بين وكلاى مختار ايشان مبادله شود . تحريرا در قريهء تركمان چاى به تاريخ دهم شهر فيورال « 1 » سنهء يك هزار و هشتصد و بيست و هشت مسيحيّه كه عبارتست از پنجم شهر شعبان المعظّم سنه يك هزار و دويست و چهل و سه هجرى به ملاحظه و تصديق نوّاب نايب السلطنه العليّه رسيد ، به امضاى وزير امور خارجه حاجى ميرزا ابو الحسن خان رسيد . فصول عهدنامهء تجارت بدانكه اين عهدنامهء ميمونه نيز مشعر بر فصول تسعه و تفصيل فصول ازين قرار است كه ايراد مىگردد : فصل اول : چون دولتين عليّتين معاهدتين تمنّا دارند كه اتباع خود را از جملهء منافع و فوايدى كه از آزادى و رخصت نجات حاصل مىشود بهرهمند دارند ، لهذا به اين تفصيل قرارداد كردند كه رعايا و اتباع روس كه تذكرهء متعارفه در دست داشته باشند ، در همه ممالك ايران مىتوانند تجارت كرد و كذلك به ممالك مجاورهء دولت مذكوره مىتوانند رفت و به همين نسبت اهالى ايران امتعهء خود را از درياى خزر يا از راه خشكى سرحد دولتين ايران [ 387 ] و روس « 2 » به مملكت روس مىتوانند برد و معاوضه و بيع نمود و خريد كرده متاع ديگر بيرون برد و از هرگونه حقوق و امتيازاتى كه در ممالك اعليحضرت ايمپراطورى به اتباع كاملة الوداد دولتهاى اروپا داده مىشود ، بهرهمند
--> ( 1 ) . فوريه ( 2 ) . مجلس : « روس و ايران »