ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
1113
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
هفدهم : نوّاب محمد ميرزا فقرهء شانزدهم در ذكر اولاد امجاد نوّاب همايون ميرزا عدد ايشان ذكورا و اناثا موازى بيست نفر است كه يازده ذكور و نه اناث مىباشند . اسامى و احوال يازده نفر ذكور از قرار مذكور است : اوّل : نوّاب محمد شفيع ميرزا ؛ از بطن مطهّرهء مرحومهء مبروره ، ماه شرف بيگم صبيّهء مرحمتپناه ميرزا محمد شفيع صدر اعظم و به اقصى الغايه شبيه به جدّ امّى معظّم است . در سنهء يكهزار و دويست و سى و نه هجرى در دار الخلافهء طهران به عرصهء ظهور خراميد و در سن پنج سالگى ، والدهء معظّمهاش در ولايت مزبور از ظهور بلاى وباى عام ، عازم ديار آخرت گرديد . اين جوان شايسته در حجر تربيت پدر والاگهر و جدّهء فرخندهسير ، پرورش يافت و در اندك فرصتى انوار قابليت و استعداد از مشرق غيب بر وجود ذىجودش تافت . در حسن خط و علم نجوم و مقدمات عربيّت ماهر گشت و تابش مهر رخسارش از هرچه در تصوّر انديشه آيد ، درگذشت . در مراتب ذهن و ذكا و تدبّر و تعقّل در امور دنيا ، مهارت كاملش حاصل است ، زيرا كه انموذجى « 1 » است از ودايع بدايع آن دستور كامل . خاقان مغفرت مآب را با او التفاتى بيرون از حدّ نصاب بود و هموارهء اوقات حصول رشد و تميز او را از درگاه آفريدگار مسئلت مىنمود و قلمدان و عصا و شرابهء مرصّعى كه از ملزومات وزارت و متعلّق به جدّ امّى اين اميرزادهء آزاده ، در خزانهء اعلى حاضر و آماده نموده بودند . پس از ظهور ولادت ، به نام نامى اين مولود معيّن گشت و روزگار غدّار مهلت نداده بدون حصول اين مأمول ، خاقان مغفرت شمول از اين دار فانى درگذشت . مصرع : اى بسا آرزو كه خاك شده
--> ( 1 ) . معرب واژهء « نمونهاى » .