ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
666
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
تفأّلات ، [ 381 ] تفويض منصب جليل وليعهدى بود كه هر تن اين فقره را در نزد خود خيال مىنمودند . دالخسكى مزبور اين كيفيت نامعلوم را از روى عدم شعور به پسقاويچ مرقوم داشت و مشاراليه نيز بناى سردى و خنكى گذاشت ، زيرا كه از قرار نوشتهجات معتبره ، دولت روس به كرّات ، وليعهدى نوّاب نايب السلطنه عباس ميرزا را تصديق نموده بودند و به قانون نظام نقض عهد نمىنمودند . بالجمله ، حاجى ميرزا ابو الحسن خان ، وقتى وارد منزل دهخوارقان گشت كه پسقاويچ به سبب تحريرات پوچ دالخسكى كيج بناى خنكى گذاشته از سر صلح درگذشت . جناب آصف الدوله را بهطورىكه آورده بود ، برداشت و روى به صوب تبريز گذاشت . نوّاب وليعهد زمان هم از راه صاين قلعهء افشار و سامان مكرى به جانب ولايت گروس گراييد و نوّاب اميرزاده بهرام ميرزا كه با بنه و اغروق در ميان دوآب مراغه متوقف بود به او ملحق گرديد . حاجى ميرزا ابو الحسن خان برحسب قرارداد حضرت وليعهد زمان در قصبهء زنجان توقف نمود و مسرع سريع السير به جهت عرض اين خبر به داراى دادگر پاى استعجال برگشود . حضرت اعلى را بعد از اطلاع ازين اوضاع مجددا كانون غضب مشتعل گشت « 1 » و از اداى وجه مصالحه انكار ورزيد تا از قرارى كه - ان شاء اللّه تعالى - زبانزد كلك بيان خواهد شد ، به سعى امناى دولت انگريز ، نايرهء قهر شهريارى فرونشست و پس از ارسال تنخواه ، عهد موافقت دولتين ايران و روس - بعون اللّه تعالى - به هم پيوست . ذكر توسط امناى دولت انگريز و ظهور مصالحه فى ما بين دولتين مخاصمتآميز و آمدن ينارال رازن از جانب سردار روسيه به جهت امضاى عهدنامه و ساير اوضاع اتفاقيه دولت بهيّهء انگريز را قانونى است كه تا در قوّه دارند دولتهاى بزرگ را با يكديگر به مخاصمه نمىگذارند [ و ] با هر دولتى از قريب و بعيد بناى خصوصيّت
--> ( 1 ) . مجلس : « گرديد »