فصل سيم در ذكر زوجات طاهرات حضرت شاهنشاه صاحبقران بدان‌كه از بدايت ايّام تكليف تا هنگام وصول او به مينوى شريف ، مخفى نماناد كه عدد زوجات آن برگزيدهء كاينات را در مدّت سنوات پنجاه و پنج سال ايّام تكليف ، خداوند جهان داناست و استعلام اين حقيقت خارج از حوصلهء دانايان توانا . اكثر اوقات ، محرمان و خواجه سرايان در اكثر كشور ايران گردش مىكردند و دوشيزگان ماه‌پيكر سيم‌اندام را از هر قبيله و طايفه و هر مذهب و ملت كه مىپسنديدند به حرم محترم خاقانى مىآوردند . عاشق ز اسلام خرابست ، هم از كفر * پروانه چراغ حرم و دير نداند بالجمله ، احدى را بر اين فقره وقوف نيست و تعداد ايشان را خداى دانا داند كه چيست ؛ ولى به مفاد « ما « 1 » لايدرك كلّه ، لايترك كلّه » موازى سى نفر از زوجات محترمهء معظّمه را كه اكثرى از خانوادهاى بزرگ و برخى صاحبان لقب و منصب سترك بوده‌اند ، درين رساله نگاشت و قليلى از خنياگران معروف صاحب صنعت را نيز در تلو احوال سردار بازيگران ، كه در آخر زوجات نوشته شده ، مذكور داشت و بقيه را كه در سلك آحاد و اواسط بر ادانى زوجات و مطربان بىنام و نشان و خدمهء كارخانه‌جات اندرون همايون بوده‌اند ، كأن لم يكن انگاشت . چون در طريقهء شريعت مطهّره ، چهار زوجه به عقد دايمى مجوز است و عاقد از عقد زياده ازين محترز ، لهذا شاهنشاه صاحبقران نيز اين طريقهء مرضيّه را مراعات فرمود و چهار نفر از زوجات مطهّره را ، كه در بدايت متّصل به يكديگر نوشته شده ، به عقد دايمى تصاحب نمود [ و ] بقيه را آنچه در نظر و تصور درآيد ، از اعاليه و ادانيه كلّا به رسم صيغهء معيّنه در سلك جوارى اندرون همايون بوده و شبان و روزان به امور خدمات متعلّقهء به خود قيام و اقدام مىنموده‌اند - باللّه التوفيق و عليه التكلان .

--> ( 1 ) . ملى : - « ما »