ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
895
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
ميمون نگشته به شيلان عالمى ديگر پرداخت . بالجمله ، بعد از نوروز فيروز ، موازى بيست و چهار نفر از سركردگان و معلّمين انگريز ، كه سرتيپ ايشان كرنيل نام داشت و حسب الامر الاعلى به جهت تعليم سربازان آذربايجان از دولت بهيّهء انگريز فرمايش دوستانه شده بود ، از دار الملك هندوستان رسيدند و در خانه [ اى ] كه متعلق به ايلچيان آن دولت است ، منزل گزيدند . مستر لينسين « 1 » معلّم توپخانه كه سابقا احوال او اعلام شده نيز با قدرى تفنگ انگريزى فرمايشى سركار اعلى در رسيد و مشمول عواطف ملوكانه گرديد . خلاصه ، چون شاهنشاه آگاه در ايّام ناخوشى ، زيارت حضرت بضعهء احمدى - عليها السّلام - را از روى نذر بر ذمّت همّت اعلى واجب شمرده بود ، لهذا در روز سهشنبه پنجم شهر ذى حجة الحرام از دار الخلافهء طهران به دار الايمان قم نهضت فرمود و بعد از ورود و فيض زيارت آن حرم فردوس نمود ، مقرّر فرمود كه به سركارى حضرت ميرزا محمد على خان كاشانى وزير سابق نوّاب ظلّ السلطان كه از عمل معزول و در آن مكان شريف به زيارت و دعاگويى مشغول بود ، طاق پيش روى رواق عرش مساق از سقف و جدار كلّا زراندود و طلاكوب شود و اصل رواق از نصيب آيينههاى روسى و چينى ، چون آيينهخانهء سپهر مقرنس مطلوب و مرغوب آيد . دست دريا نوال برگشاد و نقود زر و سيم ، به قدرى كه آنكار را كافى باشد ، تحويل و او غافل كه روزگار ناپايدار غدّار است و عنقريب از فقدان سركار شهرياربنيان اين كار ناپايدار . در خلال اين احوال ، نوّاب سيف الدوله سلطان محمد ميرزا [ 493 ] حكمران دار السلطنهء اصفهان برحسب احضار وارد گرديد و حضرت اعلى عزيمت مراجعت را تصميم فرمود . روز شنبه شانزدهم شهر مزبور به مقرّ دولت قاهره رسيد . در روز دوشنبه عيد غدير ، نظر به وعدهء مقرّره در خلوت خاص ، به افشاندن سيم و زر در دامان كهتر و مهتر مشغول شد و هريك از چاكران انعام عامش را مشمول آمد .
--> ( 1 ) . مجلس : « لينين »