ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

887

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

خراسان و تعيين سفر بهار از هم گذشته باشد . محمد باقر خان قاجار دولّو كوتوال قلعهء طهران كه خال خجسته‌فال نوّاب اميرزادهء با جلال است ، تا حضرت اميرزاده محمّد ميرزا و ساير اميرزادگان و اهالى مملكت خراسان را [ 489 ] از تعزيت برآرد ، برحسب امر اعلى با يك‌صد دست خلعت آفتاب‌طلعت روانهء خراسان شد و ميرزا محمّد خان ملقب به بيگلربيگى ولد جناب آصف الدوله كه بطنا نبيرهء شاهنشاه صاحبقران است نيز با يك‌صد دست ديگر عازم آذربايجان آمد كه نوّاب اميرزادگان و اعاظم آن دو مملكت از سپاهى و رعيّت در شب نوروز فيروز كلّا از عزا برآيند و از همّت سرشار خسروى ابواب بهجت و فيروزى بر چهره گشايند . بيت : برومند باد آن همايون درخت * كه در سايهء آن توان برد رخت ذكر گرفتارى ايل بيگيان ايلات فارس و برخى از عمّال آن مملكت در ازاى انواع جنايات و جسارت طايفهء ترك قشقائى ، كه در مملكت فارس ساكن مىباشند ، اصل ايشان از طايفهء اخلاج است كه در خلجستان قم و ساوه سكنى دارند و نژاد ايشان از مغول تركستان است كه در زمان سلطان سنجر سلجوقى به مملكت روم رفته و در ايّام شاه عباس بزرگ صفوى مراجعت نمودند . در اوقاتى كه جماعت خلج از مملكت روم به دار الملك ايران مىآمدند ، طايفهء قشقائى به سببى از اسباب از جماعت مزبوره جدايى جسته فرارا به سمت مملكت فارس رفتند و به اين سبب آن‌ها را « قاچقائى » گفتند كه در لغت ترك به معنى گريخته است و از كثرت استعمال قشقائى شده . رؤساى اين طايفه هموارهء اوقات به طريق كدخدايى و فروتنى مدار مىگذرانيدند و به سبب اين فروتنى و كدخدايى بر ساير ريش‌سفيدان ايلات فارس از عرب و ترك و غيره ، ريش‌سفيد و ايل‌بيگى