ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
865
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
ذكر وقايعى كه قبل از ورود و بعد از ورود نوّاب نايب السلطنه در دار الخلافه دست داد تا هنگامى كه روى مبارك به خراسان نهاد اعمّ از وفات و قتل رضا قلى خان ايلخانى و عبد الرضا خان يزدى و ساير اوضاع اتفاقيّه قبل از ورود نوّاب نايب السلطنة العليه به دربار سنيّه ، دعوايى فى ما بين نوّاب اميرزادگان يزد و كرمان دست داد و كيفيت آن را كلك دو زبان به اين طريق زبان برگشاد كه : نوّاب اميرزاده قهرمان ميرزا خلف ارجمند حضرت وليعهدى كه حاكم دار العبادهء يزد بود ، جمعيتى از جماعت يزدى و نائينى و غربا فراهم آورده آنها را ضميمهء پانصد نفر سواره و پيادهء خراسانى كه قبل ازين نگارش يافته ، كرد [ و ] محمدنظر خان ما فى و بدر خان جليلوند را كه سرتيپ نوكر خراسانى بودند ، برداشت و با جمعيّت مزبور روى به ولايت كرمان گذاشت . از آن طرف نيز نوّاب فروغ الدوله اباقا خان ميرزا خلف حضرت حسن على ميرزا ، احتشادى از اهل كرمان نمود و به عزيمت مقابلهء با يزديان پاى جلادت برگشود . در قلعهء باغين كرمان تلاقى فريقين دست داد و دست زمانه ابواب بلا برگشاد . به يك حمله از كرمانيان قشون يزد و متجنّدهء خراسان پشت دادند و محمد نظر خان ما فى و جمعى از آن جمعيّت در بين گيرودار به قيد اسار درافتادند . معادل دويست نفر از ايشان مقتول گرديد و بقية السيف در جايى قرار نيافته به دار العبادهء يزد رسيد . نوّاب فروغ الدوله در آن دعوا خود مباشر كار جدال بود و جميع احمال و اثقال و دوابّ ايشان را كسيب نمود . بعد از عرض فقرات معلومه به داراى دادگر ، جسارت نوّاب قهرمان ميرزا به اقصى الغايه موجب اشتعال نايرهء قهر قهرمانى شد و به جهت دفع مايقال فرمان و خلعت ايالت ولايت كرمان به نام نامى نوّاب اميرزاده هلاكو ميرزا خلف ارشد نوّاب حسن على ميرزا ، صادر از مصدر خلافت و حكمرانى آمد . بالجمله ، بعد از ورود نوّاب نايب السلطنة العليّه به دار الخلافهء بهيّه ، برحسب امر سنيّه قرار ايالت دار العبادهء يزد را به طورى ديگر دادند و نوّاب سيف الدوله ميرزا ولد حضرت ظلّ السلطان را كه سابقا در آن ديار حكمروا