ذكر حركت موكب حضرت وليعهد ظفرمبانى و فتح قلعهء اميرآباد چناران به آسانى از فرّ طالع فيروز حضرت صاحبقران پس از مراجعت جناب قائم‌مقام و اطلاع وليعهد دوران از آغاز و انجام ، نوّاب اميرزاده خسرو ميرزا را در شهر مشهد مقدس به نيابت نهاد و على الظاهر صلاى عزيمت هرات درداد . در روز دوشنبه دوازدهم شهر محرم الحرام سنهء يك هزار و دويست و چهل و هشت با جمعيتى كامل از سربازان نظام آذربايجانى و دسته‌جات سمنانى و دامغانى و سوارهء خراسانى و توپخانهء صاعقه‌مبانى از ارض اقدس حركت فرمود و در اولنگ ياقوتى كه مايل به سمت هرات و در دو فرسخى شهر واقع است ، نزول اجلال نمود . پس از شش روز توقف كه خصم بدنهاد فى الجمله اطمينانى يافت ، از اولنگ ياقوتى حركت كرده به چمن قهقهه ، كه سه فرسخى مشهد مقدس و مايل به سمت خبوشان است ، شتافت . چند روز نيز در آن چمن دلاويز تدارك جيش خونريز را ديده و از آن‌جا عازم گشته ، در روز يكشنبه چهارم شهر صفر المظفّر به دور قلعهء اميرآباد چناران وارد گرديد . و كيفيت قلعهء اميرآباد اين‌كه ، رضا قلى خان ايلخانى بعد از آن‌كه به ولايات چناران و نيشابور و غيره مسلط شد ، قلعهء چناران را كه از بناهاى قديم و محكمه [ اى ] ضخيم بود ، از ريشه برآورد و بنيان آن را با خاك يكسان كرد . در بالاى سر چناران به فاصلهء نيم فرسنگ قلعه [ اى ] محكم مشعر بر نه ذرع عرض ديوار ، بنا نهاد و خندقى عميق بر دور آن كنده خاكريز را با كنگرهء قلعه مقابله اتفاق افتاد . جمعى از ايل زعفرانلو را كه در چناران بودند با برخى از گروگان تركمان تكه كوچانيده در قلعهء مزبور نشانيد و معادل سيصد نفر [ 454 ] شمخال‌چى از طايفهء زعفرانلو را به سركردگى يوسف خان تاتار « 1 » مستحفظ آن قلعه گردانيد . چنان مىپنداشت كه كمند انديشه را از عروج بر آن قلعه دست كوتاه است ، ولى غافل از اين‌كه نوّاب وليعهد دوران را الطاف شامله حضرت إله و توجّه بخت شاهنشاه آگاه همه جا همراه [ است ] .

--> ( 1 ) . ملى و مجلس : + « و »