ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
811
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
شيرازى اعتماد الدولهء سابق ديوان اعلى است ، در ميان طوايف بختيارى به جهت امداد فرستاد . خود نيز جمعيتى از جماعت باجلان و بيرانوند و سيلاخورى و جاپلقى و بريرودى نموده در روز [ 451 ] سهشنبه بيست و يكم شهر ذىحجّة الحرام سنهء يك هزار و دويست و چهل و هفت در باغ شاه برودجرد كه از مستحدثات او در خارج شهر است ، نقل و مكان كرد و بعد از سه روز توقف به عزيمت تسخير قلعهء خرمآباد فيلى روى آورد . نوّاب ابو الفتح ميرزا با دو هزار نفر از جمعيت بختيارى در گردنهء رازان به خدمت پدر بزرگوار رسيد و سركار حسام السلطنه قوىدل گشت عازم راه گرديد . دو روزى هم در منزل آبستان ماند و از آنجا به دور خرّمآباد رفته دامان پردلى از گرد راه برافشاند . اميرزادهء و الا نصر اللّه ميرزا برادر اعيانى نوّاب حشمت الدوله ، كه صهر نوّاب حسام السلطنه و بطنا از والىزادگان لرستان است ، در آن اوقات از جانب برادر بلنداختر خود نايب ولايت لرستان بود و در قصبهء خرّمآباد ، پاى به دامان . پس از وصول موكب نوّاب حسام السلطنه ، قلعهء محكم حصار مسمّى به فلك الافلاك را دربست و در پشت ديوار احتياط برنشست . نوّاب حشمت الدوله محمد حسين ميرزا نيز بعد از اطلاع از عزيمت سركار حسام السلطنه و حركت او از بروجرد ، معادل پنج هزار سوار و پياده از لرستانى و كرمانشاهانى برداشت و از دار الدولهء كرمانشاهان بيرون آمده روى به راه بروجرد گذاشت . چند روز در حوالى چشمه گاماسا « 1 » من توابع نهاوند نشست و نوّاب همايون ميرزا صاحباختيار آن ولايت به علت صدمه [ اى ] كه در دو سال قبل از قرار نگارش خورده بود ، كمر همّت بر دادن سيورسات و اداى تعارفات بست . بالجمله ، نوّاب محمد تقى ميرزا كه اين مقدّمه را در دور خرّمآباد شنيد ، در كار تسخير قلعه زياد ساعى گرديد [ و ] به اميرزاده نصر الله ميرزا پيغام داد كه به سبب نسبت مصاهرت باب قلعه را برگشايد و كليد ولايت و اختيار رعيت را تسليم نمايد . اميرزادهء معزىاليه از فرط فراست جواب داد كه : تا دشمنى مثل حشمت الدوله در مقابل است ، توقّع تصرّف در حصار و
--> ( 1 ) . با نسخهء ملك مطابقه شد . به نظر مىرسد سرچشمهء رود گاماسب باشد ؛ مجلس : « كاهاسا »