عطا ملك جوينى

22

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

مىگفتند و در آن كار تعويق مىانداختند و در مكر و حيلت تصانيف مىپرداختند و داستانها مىساختند بعلّت آنك خانيّت در اروغ « 1 » قاآن يا كيوك خان « 1 » مىبايد از دقيقهء تؤتى الملك من تشاء غافل بودند و بدين جهت ايلچيان بجوانب متواتر و متوالى كردند و بكرّات درين معنى به خدمت باتو « 2 » فرستادند كه ما ازين اتّفاق دوريم و بدين ميثاق راضى نه ، باتو جواب مىفرمود كه ما بموافقت آقاواينى « 3 » اين مصلحت مقرّر كرده‌ايم و سخن تمام گفته قضى الأمر الّذى فيه تستفتيان فسخ آن ممكن نيست و اگر برين سياقت اين كار تمشيت نرفتى و جز از منكو قاآن كسى ديگر نامزد بودى نظام كارها انحلال پذيرفتى و بقوانين مملكت و امور رعيّت اختلال راه يافتى چنانك تدارك و تلافى آن محال بودى و اگر بسزا درين كار به نظر فكر و عاقبت انديشى تأمّلى و تأنّقى « 4 » كنند معلوم شود كه رعايت جانب پسران و نوادگان قاآن رفته است چه تمشيت چنين ملكى كه از مبتدى « 5 » مشرق تا منتهى « 6 » مغرب رسيده است ببازوى قوّت كودكان برنيايد و در حوصلهء دانش ايشان نگنجد ، درين گفت و شنيد سال موعود به آخر كشيد و سال ديگر بنيمه رسيد و آن مصلحت را آخرى پيدا نمىشد و كار عالم هر سال بىرونق‌تر مىگشت و لباس معاش خلق هر ماه خلق‌تر مىشد ، باتو برادران خود بركه « 7 » و تقاتيمور « 8 » را قايم‌مقام خويش بفرستاد ،

--> ( 1 - 1 ) آ ب : قاآن باكيوك ؟ ؟ ؟ خان ، ج ح : قاآن باكيوك خان ، د : كيوك خان ، ه : چنكيز خان يا كيوكخان ، ز : قاآن ، جامع التّواريخ ص 278 : قاآن و كيوك خان ، ( 2 ) آ : باتو ، ( 3 ) ب : آقاواينى ، ح : اقاواينى ، د : اقاوانى ، آ : اقاواينى ؟ ؟ ؟ ، ( 4 ) آ : تابقى ؟ ؟ ؟ ، ز : تأبقى ؟ ؟ ؟ ، د ندارد ، ( 5 ) كذا فى آ ب ح ، ز : مبتداى ، و اين مناسب‌تر با رسم الخطّ حاليّه است ، د ه : مبتداء ، ج : ديار ، ( 6 ) كذا فى آ ب د ح ، ج ه ز : منتهاى ، و اين مناسب‌تر با رسم الخطّ حاليّه است ، ( 7 ) كذا فى ستّ نسخ ، ه : بركا ، ( 8 ) كذا فى د ، ه : تغاتيمور ، ح : تقاتيمور ؟ ؟ ؟ ، آ : تقاتيمور ، ؟ ؟ ؟ ب : تغاتيمور ؟ ؟ ؟ ، ج : بوقاتمور ، ز : بقاتيمور ،