عطا ملك جوينى

428

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

سربداريّه و تيموريّه در اين ناحيه روى داده مكرّر ذكر شقان آمده است « 1 » ، ( 76 ) ص 265 س 8 فسكر ، و ( 77 ) ص 266 س 5 بسكر ، بظنّ غالب بل بنحو قطع و يقين فسكر و بسكر در اين دو مورد با بيسكله دز كه سابقا در ص 110 س 8 و ص 111 س 15 مذكور شد هر سه يكى است و هر سه صور مختلفهء نام يك محلّ ميباشند ، مثلا اينجا گويد كه شيرانشاه ( برادر خورشاه ) در فسكر بحضور هولاكو رسيد و در آنجا نيز سوق عبارت صريح است كه شيرانشاه در بيسكله‌دز بملاقات پادشاه مزبور نايل آمد ، و ديگر آنكه اينجا گويد كه شهنشاه ( برادر ديگر خورشاه ) را از فسكر بالموت بازگردانيدند و سياق عبارت آنجا نيز صريح است كه شهنشاه را از بيسكله دز بالموت مراجعت دادند ، فقط اختلافى كه بين موضعين مشاهده مىشود اينست كه حركت هولاكو در اين مورد ما نحن فيه از فسكر ( بسكر ) به سمت قلاع الموت در « منتصف شوّال » نگاشته شده و در آنجا ( ص 111 س 15 ) حركت او از بيسكله دز به همان مقصد در « دهم شوّال » ، ولى بدون شك مراد مؤلّف در اينجا از « منتصف شوّال » نيمهء حقيقى آن يعنى درست روز پانزدهم آن ماه نبوده بلكه « اواسط شوّال » بوده بنحو مسامحه در تعبير كه در اين صورت با دهم شوّال كه ظاهرا تاريخ حقيقى حركت هولاكو از فسكر بجانب قلاع الموت بوده منافاتى نخواهد داشت ، نكتهء ديگر آنكه سابق در حواشى ص 110 - 111 گفتيم كه نسخهء ب « بيسكله دز » را همه‌جا به « پشكل دره » تصحيح كرده است و گفتيم كه اين تصحيح بغايت نزديك بواقع به نظر ميآيد و اكنون باز تكرار ميكنيم كه باحتمال بسيار قوى بلكه بنحو قطع و يقين مراد از فسكر و بسكر و بيسكله دز همه همان پشكل درهء معروف طالقان بايد باشد و اين صور مختلفهء متنوّعه همه اسامى مسمّاى واحد است بدون هيچ‌شبهه ( باستثناى بيسكله دز با زاء

--> ( 1 ) رجوع شود بفهرست آن كتاب در عنوان شقان ،