از شش جهت » ( ذيل خواجه نصير بر جهانگشاى ج 3 ص 288 ) ، - « و پادشاه فرمود تا شش يرليغ نوشتند كه قضاة و دانشمندان و شيخان و علويان و اركانان و كسانىكه با ما جنگ نكنند ايشانرا از ما بجان امانست و كاغذها بر تير بسته از شش جانب به شهر انداختند » ( جامع التّواريخ طبع كاترمر 282 - 283 ) ، - « و امر هولاكو البتيكجيّة ليكتبوا على السّهام بالعربيّة انّ الأركاونيّة و العلويّين و الدّانشمنديّة و بالجملة كلّ من ليس يقاتل فهو آمن على نفسه و حريمه و امواله » ( مختصر الدّول 474 ) ، و اركون بضمّ همزه بر وزن افعول كه در كتب لغت عربى از قبيل لسان العرب و غيره بمعنى رئيس قريه و دهقان عظيم تفسير كرده‌اند ( بمناسبت ذكر آن كلمه در حديثى در موقع ورود عمر بشام ) بدون شك با همين كلمهء اركؤن ما نحن فيه يكى است و اصل هردو ظاهرا كلمهء « ارخون » يونانى است كه در آن لغت بمعنى رئيس و شخص اوّل و زعيم قوم است « 1 » ، و اشتقاق آن از اصلى عربى از ركون بمعنى سكون لأنّ اهل القرية يركنون اليه اى يسكنون و يميلون چنان كه در لسان العرب و غيره است بلاشك اشتقاقى جعلى است ، و به همين معنى يعنى بمعنى رئيس مذهبى نصارى و زعيم قدّيسين بجاى اركون « ارخون » با خاء معجمه بطبق اصل يونانى آن ج اراخنة و « ارخول » با لام بجاى نون ج اراخلة نيز آمده است « 2 » ، ( 11 ) ص 87 س 10 ، و آنچ بتازگى ارتاق ميشوند ، شاهدى است براى استعمال « آنچه » در ذوى العقول يعنى آنان كه ، رجوع شود براى شواهد ديگر اين نوع استعمال بص 94 س 10 و 11 ، و نيز براحة الصّدور

--> ( 1 ) رجوع شود بقاموس لين Lane ، و اقرب الموارد در مادّهء ر ك ن ، و مختصر الدّول ص 474 ح ، ( 2 ) رجوع شود بقاموس فرايتاغ در « ارخون » ، و قاموس دزى 1 : 17 ، و فهرست نسخ شرقى ليدن از همو ج 1 ص 156 : « اراخلة دمشق يعنون به اكابر النّصارى » ،