عطا ملك جوينى
302
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )
ص 359 س 1 ، 394 : 21 ، 417 : 7 ، 430 : 23 ، 436 : 13 ، - در نسخهء بسيار مصحّحى از ديوان ظهير فاريابى از نسخ كتابخانهء ملّى پاريس « 1 » مورّخهء سنهء 843 اين بيت معروف ظهير را چنين نگاشته : نى نى ازين ميانه تو مخصوص نيستى * * در هرچ بنگرى به همين درد مبتلاست و معروف بر السنه اكنون « هركه » است ، - در تاريخ عالمآراى امينى ( تاريخ سلسلهء آققويونلو ) تأليف فضل اللّه خنجى معروف بامين نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس « 2 » اين دو بيت ذيل را در هجو سلطان حيدر صفوى ايراد نموده : آنچه هرگز نكرده بود صلوة * * و انچه هرگز نداده بود زكات آنچه نگرفته هيچگه روزه * * و انچه نشناخته ره عرفات كه چنان كه ملاحظه مىشود چهار مرتبه آنچه را بجاى آنكه استعمال كرده است ، ( 12 ) ص 113 س 1 - 2 ، اين دو بيت از جمله ابياتى است از كعب ابن معدان الأشقرى « 3 » از شعراء عهد امويّه در وصف قلعهء نيزك در بادغيس هرات و فتح آن بر دست يزيد بن مهلّب در سنهء 84 ، و مجموع آن ابيات در تاريخ طبرى ( سلسلهء 2 ص 1130 - 1131 ) و بعضى از آنها در تاريخ ابن الأثير ( ج 4 ص 240 ) مسطور است ، و فيها يقول : نفى نيزكا عن باذغيس و نيزك * * بمنزلة اعيى الملوك اغتصابها محلّقة دون السّماء كأنّها * * غمامة صيف زلّ عنها سحابها
--> ( 1 ) Suppl . pers . 795 ورق a 42 ، ( 2 ) Ancien fonds pers . 101 ورق a 126 ، ( 3 ) رجوع شود باغانى و كامل المبرّد ( بفهرست آن دو ) ، و طبقات الشّعراء ابن قتيبة 258 ، و تاريخ طبرى در مواضع عديده ( رجوع بفهرست آن ) ، و ابن الأثير در حوادث سنهء 84 ، - و اشقرى بقاف منسوب است باشقر كه قبيله ايست از ازد ( طبرى 2 : 1007 ، و اشتقاق ابن دريد 294 ، و تاج العروس 3 : 311 ) ، و اشعرى به عين چنان كه در بعضى از مآخذ مذكوره آمده تصحيف است ،