عطا ملك جوينى
295
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )
است و بالأخره پس از پيمودن قريب 160 فرسخ بدرياچهء دالاى نور « 1 » واقع در شمال شرقى مغولستان بكلّى نزديك سرحدّ روسيّه ميريزد « 2 » ، و در ساحل راست رودخانهء انان نزديك سرچشمهء آن در موضعى موسوم به ديلون بولداق بوده كه چنگيز خان متولّد شده است ، و همچنين يورت « 3 » اصلى چنگيز خان و خانوادهء ايشان قبل از انتقال اوكتاى قاآن بقراقورم نيز در « انان كلران » بوده يعنى نزديك سرچشمهء دو رودخانهء مذكور انان و كلران ، و بدين مناسبات است كه اين دو رودخانه را در تاريخ مغول اهميّتّى بس عظيم و نام آن دو در كتب تواريخ مؤلّفه در عهد ايشان مانند همين جهانگشاى جوينى و جامع التّواريخ رشيد الدّين فضل اللّه و زيج خواجه نصير الدّين طوسى در جدول اطوال و عروض و طبقات ناصرى و غيرها بسيار مكرّر برده شده است گاه معا بهيئت انان كلران ( بدون واو عاطفه ) ، يا انان و كلران ( با واو عاطفه ) ، و گاه اونن تنها و گاه كلران تنها ، از جمله در جامع التّواريخ گويد ( طبع برزين ج 2 ص 146 ) كه « يورت يسوكاى بهادر [ پدر چنگيز خان ] و فرزندان او در حدود انان و كلران بوده » ، - و نيز غالبا در همان كتاب ديده مىشود كه چنگيز خان در ساحل اونن اردو زده بوده است ( ايضا ، ص 164 ، 168 ، 194 ، 232 ، 233 ) ، - و چنگيز خان در سرچشمهء كلران بود وقتى كه پيغامى از جانب اونك خان « 4 » به او رسيد ( ايضا ، ص 178 ) ، - و قوريلتاى جلوس اوكتاى قاآن در كلران بوده است ( جهانگشاى 1 : 145 ) ، - و قوريلتاى جلوس منكو قاآن نيز در انان كلران واقع شد ( جهانگشاى 3 : 21 ) ، - و
--> ( 1 ) Dalai - Nor ( 2 ) رجوع كنيد بقاموس جغرافى كبير ويوين دو سن مارتن در عنوان اونن Onon و كرولن Keroulen ( 3 ) يعنى اردوگاه ، ( 4 ) نه برادر اونك خان چنان كه كاترمر در حواشى جامع التّواريخ ص 116 سهوا گفته و عبارت آنكتاب را بد فهميده است ،