عطا ملك جوينى

150

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

باشد « 1 » امّا در دورى كه امام پوشيده باشد « 2 » البتّه دعوت او ظاهر باشد و داعيان او در ميان مردم معيّن باشند تا « 3 » خلق را بر خداى حجّت نباشد ، و پيغامبران اصحاب تنزيل باشند و امامان اصحاب تأويل ، « 4 » و هيچ عهد و عهد هيچ پيغامبر « 4 » از امامى خالى نبود ، بعد از ابراهيم شخصى بود كه در تورية ذكر او بيامده است و گفته « 5 » كه در آن‌وقت پادشاهى بود كه او را در تورية بلغت سريانى و عبرى « 6 » ملخيزداق ملخ شوليم « 6 » گفته است معنى « 7 » اين بلغت عربى ملك الصّدق « 8 » و ملك السّلام « 9 » باشد و گفته « 10 » كه چون ابراهيم صلوات اللّه عليه به او رسيد عشر چهارپايان خود به او داد ، و خضر كه موسى را علم لدنّى « 11 » خواست آموخت امام بود « 12 » نامرد ؟ ؟ ؟ امام « 12 » ،

--> ( 1 ) ج : نباشد ، ( 1 - 2 ) اين جمله فقط در ح است و از باقى نسخ ساقط ، فقرهء معادلهء جامع 10 b : « و در دورى كه امام ظاهر نباشد بايد كه داعيان او در ميان مردم باشند » ، - عبارت جوينى تقريبا كلمه به كلمه با عبارت شهرستانى يكى است : « قالوا و لن تخلو الأرض قطّ من امام حىّ قاهر امّا ظاهر مكشوف و امّا باطن مستور فاذا كان الأمام ظاهرا يجوز ان يكون حجّته مستورة و اذا كان الأمام مستورا فلابدّ ان يكون حجّته و دعاته ظاهرين » ( شهرستانى ص 146 ) ، ( 3 ) كذا فى ح و جامع 10 b ، باقى نسخ « تا » را ندارند ، ( 4 - 4 ) كذا فى آ ، ج : و عهد هيچ پيغمبر ؟ ؟ ؟ ، د : و هيچ عهد پيغمبر ؟ ؟ ؟ ، ح : و بهيح ؟ ؟ ؟ عهد پيغامبر ، ز : و در هيچ عهد پيغمبر ، ( 5 ) يعنى تورية گفته ، ( 6 - 6 ) بسريانى : و بعبرى : ( تورية با تراجم مختلفهء آن ، طبع و النون ، سفر تكوين فصل 14 آيهء 18 ، - Walton , Genese , XIV , 18 . Polyglotte ) - نسخ جهانگشاى بالطّبيعة همه كمابيش اينجا مغلوطاند ، آ : ملخيرداو و صلح سوليم ، ج : ملحيرداو و صلح سوايم ، ز : ملحيرداو و صالح سوليم ، د : محلداو مليح سوليم ، ح : ميلح ؟ ؟ ؟ شوليم ؟ ؟ ؟ ، ( 7 ) كذا فى ج ، آ د ز : يعنى ، ح : يعنى ؟ ؟ ؟ ، ( 8 ) كذا فى د ج ز ، آ ح اينجا افزوده‌اند : و الكلام ، ( 9 ) ج : السّلم ، ( 10 ) يعنى تورية گفته : « فاعطاه العشر من الكلّ » ( تورية طبع و التون مذكور ، سفر تكوين 14 : 20 ) ، ( 11 ) كذا فى اربع نسخ ، آ : ارى ، ( 12 - 12 ) كذا فى آ ج ( ) ، ز : نامزد امام ، د و جامع 10 b : يا مرد امام ، ح ندارد ، - احتمال قوى دارد كه اصل متن « يا نامزد امام » بوده است ،