ساله را كه اين پسر منست بفرستاد و جمعى را از اكابر و معتبران اركان خويش ، چون از آنجا كه صدق تفرّس و فطانت پادشاه بود دانست كه پسر افتراست « 1 » و در اثبات * ابنيّت آن كودك بثبت بيّنت حاجت « 2 » ، از شهنشاه و اركان او كه در مقدّمه فرستاده بود تفتيش كرد جماعتى كه بظلمات الحاد درون ايشان مغشوش بود نگفتند « 3 » امّا پادشاه بحدس و ذكا بدانست كه حال چيست و خود را از آن ناشناخت فرمود و آن كودك را بعزّت و نواخت مخصوص گردانيد و اجازت انصراف داد ، و از عبّاساباد كوچ كرد و ببيسكله دز « 4 » نزول فرمود ، و ركن الدّين

--> ( 1 ) بعقيدهء جامع التّواريخ ( كاترمر 204 ) وى حقيقة پسر واقعى ركن الدّين بوده و دروغ و تقلّبى در كار نبوده است : « پسرى هفت هشت‌ساله را كه از سرّيّتى آورده بود و جمعى اكابر و اعيان در هفدهم رمضان سنهء اربع و خمسين بفرستاد » ، ( 2 ) كذا فى ب ، و كذا ايضا فى آ د ح با تنقيط ناقص ، ه : آن كودك آ نيت به نيت به نيت ؟ ؟ ؟ حاجت ، ز : اين است كه آن كوذك ثبتت نيست حاجب ، ج : بيّنت ( كذا فقط ) ، ( 3 ) كذا فى د ز ح : يعنى حقيقت را نگفتند ، ه : نكفتند ؟ ؟ ؟ ، آ : نكفتند ؟ ؟ ؟ ، ج : بكفتند ، ب بتصحيح جديد : كفتند كه پسر اوست ، ( 4 ) تصحيح قياسى مشكوك ، آ : بيسكله دز ، ج ح : بيسكله ؟ ؟ ؟ در ، ه : به پست ؟ ؟ ؟ ( - به بيست ) كله ( بدون « دز » ) ، ز : سبب ؟ ؟ ؟ كله در ، ب بتصحيح جديد : بپشكل دره ، د جمله را ندارد ، جامع طبع كاترمر ص 109 : از نسكله ؟ ؟ ؟ ( بدون « دز » ) ، طبع ناتمام بلوشه ج 2 ص 41 : از بيشكله ( بدون « دز » ) ، با نسخه بدلهاى : بيشكله ؟ ؟ ؟ ، بيسكله ؟ ؟ ؟ ، شيكله ، مختصر الدّول ص 463 : بيشكام ( بدون « دز » ) ، با نسخه بدل : بنسكله ، - مؤيّد اينكه حرف اوّل اين كلمه ( بعد از باء حرف جرّ ) باء موحّده است يكى نسخ ب ه است و ديگر جامع طبع بلوشه و مختصر الدّول ، و حرف دوّم آن باقوى احتمالات ياء مثناة تحتيّه است بقرينهء صريح آ در اينجا و در صفحهء آتيه و ه در موضعين و جامع طبع بلوشه و مختصر الدّول ، و حرف سوّم بنابر اغلب نسخ سين مهمله است ، و « دز » با زاء معجمه صريح آ است در موضعين - امّا تصحيح جديد ب « پشكل دره » اگرچه خيلى محتمل الصّحّة است چه پشكل دره بتصريح صاحب نزهة القلوب ص 67 « ولايتى است در شرقى قزوين و جنوبى طالقان چهل پاره ديه باشد الخ » يعنى تقريبا موقع آن در همان جائى است كه محلّ گفتگوى ماست ولى بواسطهء جدّت تصحيح ب و مخالفت آن با ساير نسخ قديمه جرأت نكردم متن را