تاريخى تشكيل شد . از نتايج مطلوب آن‌كه مربوط به تاريخ ايران است ، اين بود كه سران سه دولت بزرگ يعنى چرچيل ، استالين و روزولت صريحا از كمكهاى پرارزش ايران قدردانى كردند . ضمنا اعلام داشتند كه آنها هميشه استقلال سياسى و تماميت خاك كشور ايران را محترم خواهند شمرد . در شهريور 1324 ايران تقاضاى تخليه نيروهاى خارجى را كرد . در آبان‌ماه همان سال نيروهاى امريكايى براى ندادن بهانه به اتحاد جماهير شوروى خاك ايران را تخليه كردند ، دولت شوروى كه مىدانست نمىتواند در ايران بماند ، در شهريور همان سال به دست پيشه‌ورى و همكارانش فرقه دموكرات آذربايجان را تشكيل داد . اين فرقه هيئت دولتى به رياست جعفر پيشه‌ورى تشكيل داد . دولت ايران در صدد سركوبى آنها برآمد ، ليكن نيروى نظامى روسيه شوروى در شريف‌آباد قزوين از پيشروى آنها جلوگيرى كرد . دولت مركزى كه از ارتش سرخ شديدا ناراحت شده بود ، در دىماه همان سال توسط حسين علاء سفير كبير ايران در واشنگتن به شوراى امنيت سازمان ملل شكايت كرد . شوراى امنيت در فروردين‌ماه 1324 راى به مذاكره طرفين براى توافق داد . در هفتم بهمن همان سال قوام السلطنه با برنامه كنار آمدن با شورويها و نشان دادن نرمش ، نخست وزير ايران شد و در آخر بهمن‌ماه همان سال عازم مسكو شد . پس از مراجعت در صورت ظاهر به سياست روسها متمايل شد ، حتى سه نفر از سرشناسان حزب توده در كابينه وى شركت كردند . علاوه بر اينكه به نماينده ايرانى در سازمان ملل متحد دستور داد كه شكايت ايران را از دفتر شوراى امنيت پس بگيرد و ليكن حسين علاء از انجام اين امر خوددارى كرد . ارتش سرخ در خردادماه 1325 خاك ايران را تخليه كرد . در مهرماه همان سال عشاير قشقايى ادعاى استقلال منطقه فارس را كردند و بوشهر به تصرف آنها درآمد . ولى دولت مركزى با سران عشاير قشقايى وارد مذاكره شد . مقارن اين احوال كابينه ائتلافى سقوط كرد و وزراى حزب توده از كابينه خارج شدند . در اين‌زمان زمينه براى تهاجم به آذربايجان فراهم شد . قوام السلطنه در همان سال به بهانه تأمين انتخابات آزاد دوره پانزدهم مجلس شوراى ملى به فرمان شاه واحدهاى ارتش را به آذربايجان فرستاد كه پس از استقرار ارتش در سرتاسر خاك آذربايجان حكومت