عزيز الله بيات

421

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

همانطور كه در حوادث كشور اسپانيا گفته شد ، در اين‌زمان در نتيجه اقدامات دريازنان انگليسى فيليپ دوم پادشاه اسپانيا در سال 1588 م . در صدد جنگ با انگلستان برآمد . جنگ تحقق يافت ، اما بخت با اليزابت يارى كرد و جهازات شكست‌ناپذير اسپانيا درهم شكسته شد . از حوادث مهم ديگر دوران سلطنت اليزابت شورشهاى ايرلند است كه سرانجام در سال 1603 م . پايان يافت . بعد از حادثه جهازات شكست‌ناپذير ، محبوبيت اليزابت رو به كاهش نهاد . وضع مالياتهاى صعودى كه براى تأمين هزينه‌هاى جنگ با اسپانيا وضع شده بود ، سبب عدم رضايت اهالى انگلستان گرديد . به‌طور كلى بايستى توجه داشت كه عصر اليزابت كه قريب 45 سال به طول انجاميد يكى از درخشان‌ترين ادوار تاريخ انگلستان است . در اين دوران انگلستان به كشورى متحد و داراى تجارت و صنعتى پررونق تبديل شد و از حيث دارا بودن نيروى دريايى اولين دولت اروپا به شمار مىرفت . استعمارگرى انگلستان در همين دوره شروع مىشود . شركت هند شرقى بريتانيا در سال 1603 مشغول فعاليت شد . در همين سال 1603 م . اليزابت آخرين عضو خاندان تودور درگذشت و تاج و تخت انگلستان به پسر عمويش جيمز ( ژاك ) رسيد . ( 1603 - 1625 م . ) وى از سلسله استوارت بود و از طرف مادر ، نسبش به هانرى هفتم مىرسيد . جيمز اول فرزند مارى استوارت قبل از اين‌كه به تخت سلطنت انگلستان جلوس كند در اسكاتلند پادشاهى مىكرد . به قول البرماله « 1 » مادرش مارى استوارت را اليزابت قربانى هوى و هوس خويش ساخت . بارى رسيدن جيمز به مقام سلطنت انگلستان مقدمات اتفاق و اتحاد اين دو مملكت يعنى انگلستان و اسكاتلند را فراهم آورد ، ليكن در دوران سلطنت جيمز اين كار عملى نشد و بين انگلستان و اسكاتلند جز اشتراك سلطنت رابطه ديگرى وجود نداشت و هريك ، كشور جداگانه‌اى بودند . هرچند مادر جيمز پيرو مذهب كاتوليك بود ، خود او تربيت يافتهء مذهب پورى تن بود . با اين همه چون مىخواست پادشاهى مستبد باشد ، مذهب انگليسكانى را پذيرفت و با پيروان مذهب كاتوليك و پورى تنها سر به مخالفت برداشت . به همين علت جمعى در صدد كشتن او برآمدند وزير تالار ، بشكه‌هاى پر از باروت نهادند تا روز افتتاح جلسه ،

--> ( 1 ) . تاريخ قرون جديد ، تأليف آلبرماله ، ترجمهء سيد فخر الدين شادمان ص . 346 .