عزيز الله بيات
404
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
در گوآ سلسلهء آسكيا « 1 » را تأسيس كرد . وى بعد از فراخواندن دانشمندان و اديبان و حقوق دانانى كه در حكومت على - بر « 2 » فرار كرده بودند ، به كشور بازخواند . بيش از مدت 30 سال سلطنت كرد ، اما در دوران پيرى به سبب جنگهاى خشن و اختلافات خانوادگى و توطئههائى كه پسرش موسى در آنها شركت داشت ، مشاهدهء اين حوادث برايش بسيار غمانگيز بود . سرانجام در حالىكه بينايى خود را از دست داده بود ، در سال 1528 م . از سلطنت كناره گرفت و يك سال بعد درگذشت . موسى كه عامل مهم هرجومرج بود ، بعد از مرگ پدر خود از عهدهء استقرار نظم و آرامش برنيامد و جنگ بين مدعيان تاج و تخت جز با مرگ اسحاق اول ( 1539 - 1549 م . ) كه در ايام حيات با شايستگى حملهء سپاهيان محمد شيخ المهدى سلطان مراكش را دفع كرده بود ، پايان نيافت . در دوران سلطنت دائود ( 1549 - 1582 م . ) از سلسلهء آسكيا امپراتورى سوئرهائى بار ديگر شكوه و اعتدال خود را موقتا بازيافت . اروپا آلمان : پادشاه آلمان و بوهم ، ماكسيميليان دوم است كه در سال 1562 ميلادى به عنوان پادشاه آلمان و بوهم و يك سال بعد به عنوان پادشاه مجارستان تاجگذارى كرد . وى پسر فرديناند اول است . هنگامى كه خود را براى لشكركشى به لهستان آماده مىكرد درگذشت و پسرش رودولف دوم جانشين او شد كه در سال 1572 ميلادى به عنوان شاه مجارستان ، در سال 1575 به عنوان شاه بوهم و در سال 1576 به عنوان امپراتور ، جانشين پدر شد ؛ ليكن در ادارهء قلمرو خود عاجز بود . اتريش : شارل پنجم در سال 1530 ميلادى به دست پاپ در بولونيا تاجگذارى كرد و در سال 1554 از تمام عناوين خود استعفا كرد ؛ اسپانيا ، سيسيل ، ناپل و هلند را به پسر خود فيليپ دوم داد و برادرش فرديناند اول به امپراتورى رسيد . در سال 1557 ميلادى شارل كنج انزوا را برگزيد با اين اوصاف مدت امپراتورى رسمى او از سال 1519 - 1558 م . طول كشيد .
--> ( 1 ) . Askia . ( 2 ) . Ali Ber