عزيز الله بيات

242

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

11 . ابو منصور فولاد ستون ابن ابو كاليجار 440 - 448 ه . ق . مويد الدوله ( 373 - 466 ه . ق . ) ( 983 - 1073 م . ) در سال 371 هجرى مويد الدوله به فرمان عضد الدوله بناى تاخت‌وتاز را در قلمرو فخر الدوله گذاشت . نظر به اينكه فخر الدوله به قابوس ابن وشمگير پناه برد ، مويد الدوله به متصرفات قابوس تجاوز كرد و گذشته از سرزمين گرگان قسمتى از طبرستان را هم ضميمه متصرفات خويش ساخت و تا سال 372 هجرى از طرف عضد الدوله بر تمام عراق عجم و گرگان و طبرستان حكومت مىكرد . بعد از مرگ عضد الدوله سرزمينهاى مذكور به كلى مستقل شد . مويد الدوله بر اثر كفايت و كاردانى وزير باتدبير خود صاحب ابن عبّاد ، امور قلمرو خود را به نحو احسن اداره مىكرد . « 1 » فخر الدوله ( 366 - 378 ه . ق . ) ( 976 - 988 م . ) بعد از درگذشت مويد الدوله ، صاحب ابن عبّاد بزرگان كشور را بر آن داشت كه در اين زمان با سلطنت فخر الدوله كه بزرگ خاندان آل بويه بود ، موافقت كنند . فخر الدوله در سال 373 هجرى از نيشابور به جرجان آمد و زمام حكومت را در دست گرفت . صاحب ابن عباد ، همچنان در مقام وزارت فخر الدوله باقى بود ، تا آن‌كه در سال 385 هجرى در رى درگذشت . « 2 » مجد الدوله ( 387 - 420 ه . ق . ) ( 597 - 1029 م . ) بعد از فخر الدوله پسرش ابو طالب رستم ملقب به مجد الدوله كه بيش از چهار سال نداشت ، جانشين او شد . به دليل خردسالى ، مادرش سيده خاتون زمام امور را در دست گرفت . مجد الدوله هنگامى كه به حد رشد رسيد ، از فرمان مادر خود سرپيچيد . سيده

--> ( 1 ) . تاريخ ايران كمبريج ، ج 5 ، 40 - 43 . ( 2 ) . ر ك . تاريخ ايران كمبريج ، ج 5 ، ص 42 - 43 . تاريخ ديالمه و غزنويان تأليف عباس پرويز ص 92 - 93