ب - ديالمهء عراق و كرمان و خوزستان يعنى جانشينان معز الدوله . ج - ديالمهء رى و اصفهان يعنى جانشينان ركن الدوله . الف - ديالمهء فارس ( 338 - 447 ه . ق . ) ( 949 - 1055 م . ) اولين امير ديلمى فارس ، عماد الدوله است كه در سال 320 هجرى بر فارس استيلا يافت . وى به دليل نداشتن فرزند ، عضد الدوله پسر بزرگ ركن الدوله را جانشين خود كرد . بعد از درگذشت عماد الدوله در سال 338 هجرى عضد الدوله به جاى وى نشست . در سال 357 هجرى كرمان را تصرف و دايرهء متصرفات خود را تا نواحى جنوبى خليج فارس و سرزمين عمان توسعه داد . سپس به جانب رى و همدان حركت كرد . فخر الدوله كه تاب مقاومت در خود نمىديد ، به قابوس ابن وشمگير پناهنده شد . در سال 371 هجرى عضد الدوله به گرگان ، يعنى قلمرو قابوس تاخت . قابوس به اتفاق فخر الدوله گرگان را رها كردند و روى به جانب خراسان نهادند . عضد الدوله در سال 379 هجرى در بغداد درگذشت . « 1 » شرف الدوله ( 373 - 379 ه . ق . ) ( 983 - 989 م . ) بعد از عضد الدوله فرزندش ابو كاليجار مرزبان ملقب به صمصام الدوله به جاى پدر نشست . ولى با مخالفت يكى از برادران خود به نام شرف الدوله روبه‌رو شد . شرف الدوله بعد از غلبه بر صمصام الدوله در سال 377 هجرى با بدر الدين حسنويه در كرمانشاه جنگيد و از او شكست خورد و در نتيجه بدر الدين بر قسمت مهمى از سرزمين عراق عجم مسلط شد . شرف الدوله در سال 379 هجرى درگذشت .

--> ( 1 ) . ر ك . الكامل ، حوادث سال 312 به بعد ، تاريخ گزيده ، ص 415 - 418 . ريحانت الادب ، ج 3 ، ص 27 . الاعلام زركلى ، ج 5 ، ص 75 . حبيب السير ، ج 2 ، ص 423 - 427 . آثار الباقيه ، ص 133 . دستور الوزراء ، تأليف خواندمير ، ص 115 . نسب‌نامه خلفا و شهرياران ، تأليف زامباور ، ص 322 . طبقات سلاطين اسلام ، تأليف استانلى بول ، ترجمهء عباس اقبال ، ص 125 - 128 . قاموس اعلام ، ج 4 ، ص 317 . وفيات اعيان ، تأليف ابن خلكان ، ج 1 ، ص 364 .