عزيز الله بيات

237

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

فصل ششم ديالمهء آل بويه ( 320 - 447 ه . ق . ) ( 932 - 1055 م . ) سلسلهء آل بويه به دست سه برادر به نامهاى على و حسن و احمد ، فرزندان بويهء ماهيگير تشكيل شد . آل بويه از سلسله‌هاى معتبر ايرانى است كه بر اثر انحطاط قدرت خلفا ظهور كرد و تا استقرار سلسلهء تركان بر ايران ، تا قرن پنجم هجرى دوام داشت . ابتداى قدرت اين سلسله را بايد از زمان ظهور مرداويج زيارى دانست . زيرا در همين زمان است كه به فرمان وى على ابتدا به حكومت كرج ابو دلف منصوب شد و سپس به اصفهان تاخت . برادر ديگر على يعنى حسن ، رى و كاشان و اصفهان را تصرف كرد و بر عراق عجم حكومت يافت . احمد برادر كوچكتر بود كه پس از تصرف كرمان در سال 334 هجرى به بغداد حمله برد . خليفهء وقت مستكفى باللّه تسليم گرديد و احمد را به معز الدوله ، على را به عماد الدوله و حسن را به ركن الدوله ملقب گردانيد . در حقيقت از اين‌زمان به بعد ، خلفاى عباسى از هرجهت مطيع پادشاهان آل بويه بودند . بعد از درگذشت معز الدوله و ركن الدوله ، سلسلهء آل بويه به سه شعبه تقسيم شد : الف - ديالمهء فارس يعنى جانشينان عماد الدوله .