عزيز الله بيات

218

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

و شخص ديگرى به نام درهم ابن نضر حكومت سيستان را در دست گرفت و يعقوب را به سمت سپهسالار اردوى خويش منصوب گردانيد ، اما چون از نفوذ روزافزون يعقوب متوحش شد ، در صدد نابودى او برآمد . همين‌كه يعقوب از نيت درهم آگاه شد ، پيشدستى كرده ، او را دستگير كرد و خود در سال 247 هجرى زمام امور سيستان را در دست گرفت . در سال 248 برادر خود عمرو را به جاى خود در سيستان گذاشت و براى تعقيب صالح ابن نضر رهسپار بست شد . در سال 251 عمار خارجى را به قتل رسانيد . در سال 253 هرات را كه جزو متصرفات سلسلهء طاهريان بود ، ضميمهء قلمرو خود ساخت . در سال 255 هجرى پس از غلبه بر على ابن حسين ، عامل معتز خليفه عباسى ، شيراز را به تصرف خود درآورد . در سال 259 نيشابور پايتخت طاهريان را تصرف كرد و در حقيقت به دوران فرمانروايى اين سلسله خاتمه داد . در سال 262 به عزم جنگ با خليفهء عباسى عازم بغداد شد . در محل دير العاقول ( بين بغداد و مداين ) در جنگى كه بين او و سپاهيان خليفه درگرفت ، يعقوب شكست خورد و عقب نشست ، ليكن مأيوس نشد و در سال 264 در جندىشاپور مشغول جمع‌آورى سپاه شد و در همين زمان به مرض قولنج دچار شد و در سال 265 هجرى در همان محل درگذشت . « 1 » عمرو ليث ( 265 - 287 ه . ق . ) ( 878 - 900 م . ) عمرو ليث بعد از درگذشت يعقوب جانشين او شد و مدتى از دوران حكمرانى خود را صرف سركوبى گردنكشان كرد . عمرو در سال 268 هجرى براى دفع شر احمد خجستانى عازم نيشابور شد و در همان ايام خجستانى به دست غلامان خود كشته شد و

--> ( 1 ) . ر ك . زين الاخبار ، ص 132 - 138 . روضة الصفا ، ج 2 ، ص 13 - 14 . تاريخ سيستان ، ص 227 - 232 . تاريخ طبرستان ، ص 245 . تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 1500 - 1526 . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 8 . وفيات الاعيان ، ص 472 . تاريخ ايران ، تأليف سايكس ، ج 2 ، ص 32 . تاريخ كامل ايران ، تأليف عبد اللّه رازى ، ص 169 . تاريخ ايران ، تأليف عباس اقبال ، ص 187 . تاريخ ايران در قرون اوليهء اسلامى ، تأليف اشپولر ، ترجمهء فلاطورى ، ص 119 - 127 . تاريخ ايران از دوران باستان تا قرن هجدهم ، تأليف پيگولوسكايا ، ج 1 ، ص 227 . تركستان‌نامه ، تأليف بارتولد ، ج 1 ، ص 437 . لغت‌نامه دهخدا ، ( حرف ص ) ، ص 228 .