عزيز الله بيات

151

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

آسيا چين : در چين سلسلهء سونگ سلطنت مىكرد ( 960 - 1279 م . ) امپراتور اين‌زمان ، شن تسونگ است ( 1069 - 1076 م . ) در دوران امپراتورى وى گروه اصلاح‌طلبان بر گروه محافظه‌كاران تفوق يافتند . حلب : در حلب آل مرداس حكومت داشتند . بعد از رشيد الدوله پسرش جلال الدوله جانشين او شد ( 468 ه . ق . ) ( 1075 م . ) مقارن اين‌زمان ، تتش سلجوقى درصدد بود كه در شام براى خود يك دولت سلجوقى تأسيس كند و فشار وى بر حلب سبب شد كه در سال 472 هجرى ( 1079 م . ) شهر را به تصرف مسلم ابن قريش عقيلى درآيد . « 1 » حله : فرمانرواى حله ، بهاء الدوله منصور پسر نور الدوله دبيس ابن على بود ( 474 ه . ق . ) جرى ( 1081 م . ) چهارمين امير اين سلسله صدقت ابن مزيد ملقب به سيف الدوله است ( 479 ه . ق . ) ( 1086 م . ) وى در سال ( 495 ه . ق . ) ( 1101 م . ) پايتخت خود را در نزديكى جامعان در شهر حله بنا نمود . دياربكر : فرمانرواى بنى مروان دياربكر منصور است ( 472 ه . ق . ) ( 1079 م . ) ماوراء النهر : از پادشاهان سلسله ايلك خانيان در دوران خلافت مقتدى ، در سمت مغرب خضر خان است ( 474 ه . ق . ) وى بعد از درگذشت برادرش نصر ابن ابراهيم به جاى او نشست . بعد از مرگ نصر ابن ابراهيم پسرش احمد خان در حدود سال 473 هجرى ( 1080 م . ) امارت يافت . او دست‌نشاندهء سلجوقيان بود در سال 482 هجرى ملكشاه سلجوقى او را اسير كرده ، به اصفهان برد . چندى بعد او بار ديگر به امارت ماوراء النهر منصوب گرديد . يمن : سعيد ابن نجاح الاحوال در سال 473 هجرى ( 1080 م . ) زبيد را كه توسط على داعى الصليحى تصرف شده بود ، پس گرفت . در سال 482 هجرى ( 1089 م . ) جيش ابن نجاح فرمانرواى زبيد شد . ديرى نگذشت كه پسر ابو كامل على ابن محمد در سال 475 هجرى ( 1082 م . ) مجددا زبيد را تصرف كرد .

--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ ابن خلدون ، ج 3 ، ص 311 . دايرة المعارف اسلام مقالهء صالح ابن مرداس ، به قلم م - سوبرنهايم . Sobernheim .