افريقا الجزاير : فرمانرواى بنى حماد محسن ابن قائد است ( 446 ه . ق . ) ( 1054 م . ) بعد از وى بلكين ابن محمد به امارت رسيد . ( 447 - 454 ه . ق . ) ( 1055 - 1062 م . ) فاس يكى از شهرهاى مراكش را به تصرف خود درآورد . وى توسط پسر عمويش ناصر الدين علناس كشته شد و ناصر الدين جانشين او شد ( 454 - 481 ه . ق . ) ( 1062 - 1088 م . ) . تونس : در تونس بنى زيرى حكومت داشتند و فرمانرواى آن‌زمان قسمت شرقى معز الدين باديس بود ( 406 - 454 ه . ق . ) ( 1015 - 1062 م . ) كه از تبعيت فاطميان مصر سرپيچيد و اظهار اطاعت نسبت به خليفهء بغداد نمود . در نتيجه گرفتار انتقام‌گيرى خليفهء فاطمى مصر شد . دولت مصر دسته‌هايى از اعراب هلالى چادرنشين و غارتگر را به فرماندهى هلال ابن رياح در سال 443 هجرى ( 1051 م . ) به جنگ معز الدين باديس فرستاد . سنگال : كشور سنگال در مغرب افريقا و در ساحل اقيانوس اطلس واقع شده است و بيش از 197 هزار كيلومتر مربع وسعت دارد . به احتمال زياد سنگال اولين كشور افريقاى سياهان است كه مورد هجوم مسلمانان قرار گرفت . نهضت مرابطين در حدود سال 1040 م . در يكى از جزاير رود سنگال شروع شد . در سال 1050 م . مرابطين فرمانروا و بزرگان مملكت سنگال را به دين مقدس اسلام درآوردند . مراكش : مرابطين يا ملثمين « 1 » در مراكش و اسپانيا دولتى اسلامى تأسيس كردند كه از سال 448 - 541 ه . ق . ( 1056 - 1147 م . ) دوام داشت . نخستين اعضاى اين جمعيت ، قبيلهء لمتونه بودند كه يكى از شاخه‌هاى قبيلهء صنهاجه به شمار مىرفت . محل سكونت اين جمعيت دشتهاى وسيعى بود كه به حالت صحراگردى مىزيستند و صورتهاى خود را از زير چشم به وسيلهء روبندى مىپوشانيدند . به همين جهت به استناد گفته ابن اثير « 2 » آنها را ملثمين ( روبستگان ) نيز مىناميدند . در سال 440 هجرى يكى از رؤساى صنهاجه به نام يحيى ابن ابراهيم عازم حج شد . در مراجعت از سفر حج در قيروان با ابو عمران كه

--> ( 1 ) . Molassemin . ( 2 ) . الكامل ، ج 9 ، ص 428 - 429 .