چينىها را متقاعد كرد كه از جنگهاى داخلى كه سه ربع قرن به طول انجاميد ، دست بكشند . شاهان اين سلسله در معرض حملات مهاجمان شمالى از جمله مغولها بودند . باروت نخستين‌بار در اين عهد استعمال شد . تجارت خارجى مخصوصا با هند و ايران رونق داشت . حلب و موصل : سيف الدوله حمدانى در سال 337 هجرى ( 948 م . ) به جنگ با دولت بيزانس پرداخت و تا پايان عمر ، گه‌گاه به قلمرو آنها تاخت‌وتاز مىكرد . عاقبت در حلب درگذشت ( 356 ه . ق . ) ( 966 م . ) و در همان سال پسرش ابو المعالى شريف معروف به سعد الدوله به جايش نشست . در سال 357 هجرى ( 968 م . ) نيكفوروس امپراتور روم شرقى ، حلب را به تصرف خود درآورد . افريقا تونس : در سال 363 هجرى ( 973 م . ) كه معز خليفه فاطمى عازم مصر شد ، حكومت تونس را به بلكين « 1 » ابن زيرى داد . او مؤسس سلسلهء زيريان است كه تا اواسط قرن دوازدهم ميلادى در بخشى از قسمت شرقى ممالك بربر امارت داشتند . بلكين اكثر شهرهاى مغرب را تصرف كرد . ديرى نگذشت كه دشمنى قديمى خود را با قبايل بيابانگرد زناته تجديد كرد . شمال افريقا : فرمانرواى فاطميان ابو تميم معد بود ( 341 ه . ق . ) ( 952 م . ) دوران شكوه و جلال فاطميان از همين زمان شروع مىشود . وى بر افريقيه و جزيرهء سيسيل نيز فرمانروايى داشت . قهرمان فتوحات اين دوران ، جوهر سيسيلى بود . در نتيجه تبليغات وسيع و صرف پولهاى گزاف در سال 359 هجرى مكه و مدينه به تصرف فاطميان درآمد . جوهر در سال 258 هجرى ( 969 م . ) وارد فسطاط ( قاهره قديم ) شد و آخرين امير اخشيدى را برافكند و قاهره را در شمال‌شرقى فسطاط بنا كرد و در سال

--> ( 1 ) . Bolokkine .