به دادگرى و سخاوت مشهور شد و محبوبيت يافت كه در آن ولايت هيچكس از خليفه و جعفر سخنى بر زبان نمىراند و گفته‌اند در خراسان بيش از بيست هزار كودك نام فضل يافتند « 1 » . آورده‌اند كه صاحب بريد خراسان به هارون نامه كرد كه فضل روزگار به شكار و شادخوارى و عيش مىگزارد و از كار خلق بپرداخته است . يحيى برمكى به توصيهء خليفه نامه به فضل كرد و او را از آن كارها بازداشت و دستور داد كه به كار ملكدارى و راهبرى مردم مشغول شود « 2 » . پس فضل در سال 179 ق عمرو بن شرحبيل را به جاى خود گمارد و رهسپار عراق شد « 3 » . حكومت فضل ظاهرا در همين سال به انجام رسيد ، زيرا گفته‌اند كه در ذى حجهء اين سال منصور بن يزيد حاكم خراسان شد « 4 » . امّا چنين مىنمايد كه پس از اين نيز حكومت آذربايجان و ارمنستان را كه از 176 ق همراه حكومت طبرستان و ايالت جبال به دست گرفته بود « 5 » تا مدتى نگاه داشت . در آن ايّام ناحيهء باب الابواب دچار آشوب و طغيان بود . فضل خود بدان سوى رفت و قصد فتح قلعهء حمزين كرد ولى كارى از پيش نبرد و به عراق بازگشت و عمر بن ايوب كنانى را به جاى خويش برگمارد . چون به بغداد رسيد ابو الصّباح را رئيس خراج ، و سعيد بن محمد حرّانى را امارت حرب داد . اما مردم بردعه ابو الصّباح را كشتند و سراسر ارمنستان دستخوش ناآرامى شد و ابو مسلم الشارى نيز سر به شورش برداشت . فضل سپاهى به فرماندهى عبد الملك بن خليفه الحرشى بدانجا فرستاد . عبد الملك شكست خورد و هارون نيز فضل را برداشته عباس بن جرير بن يزيد را امارت آنجا داد « 6 » . اين واقعه ظاهرا در سال 183 ق كه هارون بر فضل خشم گرفت و او را از مشاغلش عزل كرد اتفاق افتاده است . ولى گفته‌اند كه رياست بريد موصل و ديار بكر را كه فضل ربيع خواهان آن بود هنوز در دست داشت « 7 » . مطابق يك روايت ، او ازين تاريخ فقط به تربيت محمد الامين را همت گماشت . « 8 » يحيى برمكى از فرزندان خويش ، فصل را بيش از همه دوست مىداشت . هارون نيز

--> ( 1 ) . تاريخ آل برمك ، مجموعه شفر ، صص 20 - 28 - 29 . ( 2 ) . مسعودى ، مروج ، 3 / 368 - 369 . ( 3 ) . طبرى ، 8 / 259 . ( 4 ) . حمزه اصفهانى ، ص 143 . ( 5 ) . بارتولد ، خليفه و . . . ص 90 . ( 6 ) . يعقوبى ، تاريخ ، 3 / 157 . ( 7 ) . جهشيارى ، 227 ، 249 . ( 8 ) . طبرى ، 8 / 240 ؛ جهشيارى ، 193 .