سيد صادق سجادى

457

تاريخ برمكيان ( فارسى )

13 - سلم الخاسر ، از شاعران سدهء 2 ق . وى از شاگردان بشّار بن برد و راوى اشعار او بود و به شيوهء او شعر مىسرود . گفته‌اند از آگاه‌ترين اديبان به شعر جاهلى عرب بود . در عصر مهدى عباسى وارد دستگاه خلافت شد و سپس به برمكيان پيوست و در زمرهء ستايشگران آنها درآمد . وى بويژه از ستايشگران فضل برمكى بود و به او اختصاص يافت . اين معنى رشك ابو العتاهيه را برانگيخت و به هجو او دست زد . « 1 » 14 - صالح صاحب المصلى ، ابو على صالح بن مهران يا مهتران . از ياران عباسيان در عصر مروان بن محمد اموى كه همراه داعيان بر ضد بنى اميه كار مىكرد . گزارشهاى او دربارهء هوشيارى و زيركى خالد بن برمك در فعاليت ضد اموىاش توجه منصور را به او جلب كرد . صالح سپس از نزديكان برامكه شد و آنگاه كه به تحريك ابو ايوب موريانى ، خالد را مصادره كردند ، صالح بخشى از آن مال را بداد . صالح صاحب المصلى از نزديكان مورد اعتماد خلفا ، خاصه هارون الرّشيد بود . عبد الملك بن صالح از بنى اعمام هارون و رجل برجستهء اين عصر پسر اوست . عبد العظيم قريب ، به استناد اخبار برامكه ، حدس زده كه مراد از صالح صاحب المصلى ، اسحق بن ابراهيم موصلى است اين نظر وجهى ندارد . روايات بسيار در احوال برامكه از صالح نقل شده است « 2 » . 15 - صريع العوانى ، ابو الوليد مسلم بن وليد انصارى ( متوفاى 208 ق ) از شاعران دورهء اول عباسى و از ستايشگران هارون و برمكيان به شمار مىرود . او را از شاعران بزرگ و خوش‌سخن بغداد شمرده‌اند . مدتى رياست بريد جرجان داشت . در شعر صاحب‌سبك بود و ديوان شعرى از او مانده بوده است . وى در اواخر عصر هارون درگذشت « 3 » . 16 - فضل بن عباس بن محمد بن على ، از خاندان عباسى و از رجال بزرگ به روزگار هارون و برمكيان . مدتى به عنوان امير الحاج و امير مكه خدمت كرد . وى يكى از چهار فرماندهء بزرگى بود كه هارون آنها را به جنگهاى تابستانى ( صوائف ) با روميان مأمور مىساخت « 4 » .

--> ( 1 ) . ضيف ، 3 / 301 - 304 ؛ جهشيارى ، 201 ، 224 ، 261 . ( 2 ) . بيهقى ، الحاسن ، 2 / 160 ؛ جهشيارى ، 123 ، 127 ، 181 ، 284 ، 286 . ( 3 ) . ذهبى ، سير ، 12 / 365 ؛ ابن قتيبه ، الشعر و الشعرا ، 528 ؛ ابن خياط ، 276 . ( 4 ) . طبرى ، 8 / 337 ؛ ابن جوزى ، 5 / 552 ، 556 ؛ يعقوبى ، 2 / 431 .