نه چندان دادندى كه يك حاجت خواهنده كفايت كردى ، بلكه درماندگان را آن‌قدر دادندى كه از آن درماندگى نجات يافتندى و چندان بماندى كه مايهء عيش او گشتى و در آسايش و راحت روزگار سر بردندى . و هم‌چنين خواهنده را چندان بدادند كه بسى حوائج او كفايت شدى و روزگارى بايستى تا او را آثار حاجت شدى و هرچه دادندى چنان با شرم و تواضع دادندى كه معطى را هيچ كراهيتى در دل نيامدى كه او بدان شرمنده گشتى . حكايت در تفحّص كردن هارون الرّشيد اموال برامكه را و پشيمان شدن از كشتن ايشان « 1 » چنين گويد ابو نعيم بن احمد ، و او يكى از نزديكان و پيوستگان برامكه بود ، كه چون هارون جعفر را بكشت و يحيى را با پسران ديگر محبوس كرد ، طمع در آن بست كه از خزاين و اسباب ايشان مبلغ كلّى حاصل خواهد شد « 2 » . چون اموال جعفر تفحّص كردند « 3 » و نقير و قطمير آنچه داشت در قلم آوردند ، نهصد هزار درم حاصل گشت ؛ و در خزينه فضل چهل هزار درم « 4 » نقد يافتند و خازنان او گفتند كه به قياس دويست هزار درم قرض دارد . چنين گويد على بن عيسى - كه يكى از آنها بود كه بر سر تفحّص اموال برمكيان مقرّر بودند - كه جمله اموال برمكيان و متعلّقان و بندگان و وابستگان و عيال ايشان هفت بار هزار هزار دينار به دست آمد « 5 » و بيش ازين يك درم حاصل نشد . گمان خليفه چنان بود كه از يك غلام و يك متعلّق « 6 » برمك اين مقدار مبلغ به دست خواهد آمد . و باغها و قرى « 7 » و املاك ايشان را چون تفحّص كردند ، بيشترى را وقف محتاجان و مستحقّان كرده بودند . چون تذكرهء

--> ( 1 ) . عنوان در ل پريشان و ناخواناست . ( 2 ) . ك : طمع دوست كه گنجينه‌ها از خزاين و اسباب حاصل خواهد گشت . ( 3 ) . ل : - كردند . ( 4 ) . ك : هزار درم به دست آمد . ( 5 ) . ك : - نقد يافتند . . . آمد . ( 6 ) . ك : - و يك متعلّق . ( 7 ) . ك : ضيعتها و باغها و ديه‌ها .