عرفان و ايقان صادر گشته مصحوب آن زبده ذرية رسول مرسول شد » « 1 » . خورشاه در احمدنگر به خدمت برهان شاه و شاه طاهر مىرسد و پس از مدّتى باز به ايران مراجعت مىكند . خور شاه در طول اقامت طولانى خود در ايران ، به نواحى مختلف ايران از جمله گيلان و مازندران سفر كرده و ديده‌ها و شنيده‌هاى خود را ثبت نموده و در اثر خود آورده و سرانجام در 971 ه . ق . به هند بازگشت و به دربار ابراهيم قطب شاه ( 989 - 957 ه . ق ) رفت و كتاب خود را كه تا آخرين روزهاى حيات سرگرم تأليف آن بود به نام وى به اتمام رسانيد و سرانجام در بيست و پنجم ذيقعده سال 972 ه . ق . در گلكنده درگذشت « 2 » . شيوهء نگارش تاريخ ايلچى نظام شاه ، تاريخ عمومى است در يك مقدّمه از آدم تا نوح و هفت مقاله ، 1 . ايران پيش از اسلام ، 2 . حضرت محمّد و جانشينان او تا انقراض خاندان عبّاسى ، 3 . دودمانهاى هم روزگار خاندان عباسى ، 4 . چنگيز و غيره ، 5 . تيموريان ، 6 . قراقويونلو ، آق‌قويونلو ، شاه اسماعيل ، شاه طهماسب ، مازندران و طبرستان و گيلان و سلاطين روم ، 7 . پادشاهان هندوستان « 3 » ؛ كه با زبانى ساده و دور از تكلّف نگارش شده است و مؤلّف در اغلب موارد مطالبى كه از جاى ديگر نقل كرده با ذكر مأخذ نشان داده است . خورشاه از منابعى چون حبيب السير ، لبّ التواريخ ، شاهنامه قاسم گنابادى ، عيون التواريخ ، روضة الصفا ، تاريخ گزيده ، ظفرنامه ، جهان آرا ، تاريخ طبرى ،

--> ( 1 ) . برهان مآثر ، ص 290 . ( 2 ) . فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، ج 1 ، ص 107 ؛ فرشته در روضهء چهارم چون به شرح حال سلسلهء قطب شاهيه مىرسد مىنويسد كه « شاه خورشاه نام شخصى از مردم عراق در عهد ابراهيم قطب شاه در فن تاريخ كتابى مبسوط نوشته و وقايع قطب شاهيه در آنجا ذكر كرده امّا در تحرير اين صحايف چون در نظر مؤلّف نبود به تفصيل حوادث ايّام ايشان نپرداخته به ذكر اسامى مجملى از قضاياى عهد آن سلسله عظيم ايشان مىپردازد ( تاريخ فرشته ، ج 2 ، ص 167 ) . ( 3 ) . براى آگاهى از فهرست كامل كتاب رك : تاريخ ادبيات در ايران ج 5 ، بخش 3 ، ص 1656 به بعد .