ولى در اواسط دوره رو بانحطاط رفته و در اواخر آن خراب است و خواندنش مشكل . جهت را از اينجا ميدانند ، كه در اوايل دورهء پارتى ضرّابخانه‌ها فقط در پارت بالاخص ، يعنى در مستملكات دولت سلوكيها بوده و استادان يونانى در ضرّابخانه‌ها كار كرده‌اند ، ولى در زمان مهرداد اوّل دولت پارت وسعت يافته شامل پارس و ماد و خوزستان و بابل و غيره شد و چون ميبايست ضرّابخانه‌هاى جديد بنا شود ، اين نوع مؤسسات در هر مملكتى ايجاد گرديد . بعد ، چون استادان از قوم يونانى نبودند و زبان يونانى را نميدانستند ، از سكّه‌هاى يونانى تقليد ميكردند و بعبارت ديگر صورت نوشته‌ها را ميساختند . اين قسم نوشته‌ها را محقّقين مسكوكات لژاند بربرى مينامند « 1 » . در ابتداء و اواسط دورهء پارتى نوشته‌ها منحصرا به زبان و خطّ يونانى نقش شده ، ولى از مهرداد چهارم ببعد به زبان و خط آرامى نيز . سكّه‌ها از 37 ق . م . تاريخ دارد ( گوت‌شميد ، تاريخ ايران الخ ، صفحه 171 ) و تاريخ را مثل سكّه‌هاى سلوكى با حروف الف‌باى يونانى معلوم داشته‌اند ، مانند جداول ابو ريحان بيرونى ، كه عدّه سنين سلطنت شاهان اشكانى را به حساب حروف ابجد مينمايد . امّا اينكه تاريخ يا چنان كه اكنون گويند تقويم دولت پارت چگونه بوده ، در اين باب پائين‌تر ( صفحهء 2683 ) صحبت خواهد شد . خلاصه آنكه دو تقويم داشته‌اند ، پارتى و سلوكى ، مبدأ اوّلى تأسيس دولت پارت يا ابتداى سلطنت تيرداد اوّل است ، كه با 247 ق . م مطابقت دارد و مبدأ دوّمى تأسيس دولت سلوكى يا 312 ق . م . بر سكّه‌ها علاوه بر نوشته‌هائى به زبان يونانى و گاهى به آرامى بعضى صورتها و علامات نيز نقش شده ، كه ذكر ميكنيم : به پشت بعض سكّه‌ها صورت اشك اوّل ارشك است ، كه بر سنگى مخروطى شكل نشسته كمانى بدست دارد . ارشك بر بعض سكّه‌ها عقاب و عصاى سلطنت بدست گرفته ( سنگ مخروطى شكل تقليدى است از يونانيها ،

--> ( 1 ) - Legendes barbares .