حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2450
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
از رفتن بروم چندان خوشنود نبوده و انتظار موقعى را داشته ، كه شايد بتواند از اجراى اين بند قرارداد شانه خالى كند . بهر حال زن تيرداد در اين سفر با او بود و جمعى از نجباى پارتى ، كه از جمله پسرهاى بلاش و مونوبازوس پادشاه دستنشانده آديابن بودند ، با سه هزار سوار پارتى ملازمت تيرداد را داشتند ( ديوكاسّيوس ، 63 ، بند 1 - 2 ) . تيرداد با اين عدّه زياد پارتىها مانند فاتحى ، كه روش ظفرمندى « 1 » داشته باشد ، دو ثلث خاك روم را پيمود و روميها در همهجا او را با احترامات زياد پذيرفتند . هر شهرى ، كه در سر راه تيرداد بود ، بمناسبت ورود او به آن شهر مزيّن ميگشت و مردم جمع شده با هلهله و شادى او را ميپذيرفتند . اين موكب در همهجا باستثناى هلّسپونت ( داردانل ) از خشكى حركت ميكرد و خطّ مسافرت آن در اروپا چنين بود : تراكيّه - ايلّيريه تا آدرياتيك و از آنجا از راه خشكى بشبهجزيره ايطاليا ( يا آپننن ) . جهت اينكه تيرداد از سفر دريائى احتراز داشته بايد از اينجا باشد ، كه خانواده بلاش مذهبى بود و در مذهب زرتشت آلودن آب ممنوع است . معلوم است ، كه مخارج تيرداد با موكبش بروميها تعلّق مييافت و چنان كه سوئهتن « 2 » نويسنده رومى نوشته ( كتاب نرون ، بند 30 ) براى خزانه روم روزى 800 هزار سسترث « 3 » يا 32 هزار فرانك طلا به پول كنونى تمام ميشده و چون مسافرت تيرداد بروم و مراجعتش بايران 9 ماه طول كشيد ، مخارجى را ، كه خزانه دولت روم پرداخته هشت ميليون و ششصد و چهار هزار فرانك طلا به پول كنونى ميشده « 4 » . ملاقات اوّل بين تيرداد و نرون در شهر ناپل وقوع يافت ، زيرا در اين وقت قيصر در اين شهر بود . موافق مراسم دربارى روم تيرداد ميبايستى بىشمشير نزد قيصر رود ، ولى او راضى نشد چنين كند و اين مسئله در ابتداء اهميّت يافت ، تا آنكه آن را بدين ترتيب حلّ كردند ، كه تيرداد با شمشير نزد قيصر رود ، ولى تيغش بغلاف آن ميخكوب شود . وقتى كه
--> ( 1 ) - Procession triumphale . ( 2 ) - Sueton . ( 3 ) - Sesterces . ( 4 ) - چهل و سه ميليون و دويست هزار ريال ، هرگاه هر فرانك طلا را پنج ريال بدانيم .