فقط از طرف دولت پارت پادشاه دست‌نشانده باشد . در اين‌جا لازم است عين كلمات تاسىتوس را ذكر كنيم ، تا موقع دولت پارت در ارمنستان براى خواننده روشن باشد . مورّخ مذكور گويد ( سالنامه ، كتاب 13 بند 34 ) : « از طرفى بلاش قبول نميكرد ، برادرش تيرداد از سلطنتى ، كه از او داشت ، محروم گردد بلاش قبول نميكرد ، برادرش تيرداد از سلطنتى ، كه از او داشت ، محروم گردد و نيز راضى نميشد ، كه تيرداد اين سلطنت را از عنايت يك دولت خارجه بداند . از طرف ديگر كربولو در خور عظمت روم ميديد ، كه اين دولت نتيجه فتوحات لوكولّوس « 1 » و پومپه را از نو بدست آرد . علاوه بر آن ارامنه با ترديدى ، كه داشتند ، گاهى به اين طرف و گاه به طرف ديگر متوسّل ميشدند . اين مردم بواسطه موقع جغرافيائى خود و از جهت شباهتى ، كه بپارتيها از حيث اخلاق دارند و زواجهائى ، كه با پارتيها كرده‌اند ، استقلال مملكت را در نظر دارند و ترجيح ميدهند ، كه آقايانشان را در ميان پارتيها جستجو كنند » . اگرچه از نوشته‌هاى تاسىتوس اين معنى برنميآيد ، ولى نظر بجريان وقايع بايد داراى اين عقيده بود ، كه پس از مذاكرات سفراى كربولو و اوم‌ميديوس با بلاش در باب احتراز از جنگ ، طرفين بروم رجوع كرده‌اند ، كه قرارى در باب ارمنستان داده شود ، دولت روم دادن جواب را مدّتها بتأخير انداخته و بالاخره جواب داده است ، كه بايد تيرداد از سلطنت ارمنستان صرف‌نظر كند يا سلطنت خود را در آن مملكت از روميها بداند ، امّا تيرداد ، چنان كه از بند 37 همان كتاب سالنامه‌هاى تاسىتوس برميآيد ، خود را پادشاه ارمنستان ميدانسته و اشخاصى را ، كه با روميها بودند ، سخت تعقيب ميكرده . بالاخره كربولو پس از سه سال سستى لازم ديد ، كه داخل جنگ شود . با اين مقصود اطاعت نظامى را در لژيونهاى رومى سخت‌تر كرد ، دوستان جديدى در ميان اقوام سلحشور همجوار يافت و باتّحاد روم با فرس‌من پادشاه گرجستان قوّت داد . بعد آن‌تيوخوس پادشاه كمّاژن را بر آن داشت ، كه از سرحدّ ارمنستان تجاوز كند و خودش هم

--> ( 1 ) - Lucullus .