حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
2391
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
كاسته و از مسئله ارمنستان نيز صرفنظر كرده . واقعه مهم زمان او تولّد عيسى عليه السّلام بود . مبحث هشتم . اشك شانزدهم - ارد دوّم پس از كشتن فرهادك نجباى پارت شخصى را ارد نام بر تخت نشانيدند . او از خانواده سلطنت بود ، از ترس فرهادك در گوشهاى پنهان و گمنام ميزيست و هيچ انتظار نداشت ، كه روزى او را بسلطنت بطلبند . بنابراين ، وقتى كه فرستادگان نجباء نزد او رفتند ، تا به او اعلام كنند ، كه او را بسلطنت انتخاب كردهاند ، غرق حيرت گرديد ، ولى چيزى ، كه نيز باعث حيرت مىباشد ، اين است ، كه او نظر باوضاع اين زمان و جهات رسيدنش بتخت ، ميبايست رفتارى خوش داشته باشد و خوب مملكت را اداره كند ، ولى بر خلاف انتظار ، همين كه بتخت نشست ، بناى سختى را گذارد و بقدرى تعدّى كرد ، كه مردم از او نفرت يافته در نتيجه نابودش ساختند . يگانه منبع اطّلاعات ما بر وقايع اين زمان يوسف فلاويوس است و از نوشتههاى او اين اخبار بدست ميآيد ( تاريخ يهود ، كتاب 18 ، بند 2 ) و نيز بايد بيفزائيم ، كه كشته شدن فرهادك و ارد دوّم را تاسىتوس در كتاب سالنامههايش تأييد كرده . مدّت سلطنت ارد دوّم از 4 تا 8 م . بود . مبحث نهم . اشك هفدهم - ونن اوّل پس از كشته شدن ارد دوّم ، چون از شاهزادگان اشكانى كسى نبود ، بر تخت نشيند ، مجلس مغستان ( مهستان ) كس نزد قيصر فرستاده خواست ، ونن بزرگترين پسر فرهاد چهارم را بايران بفرستند ، تا بر تخت نشيند . اگوست با بشاشت اين پيشنهاد را پذيرفت ، زيرا اين شاهزاده در واقع مانند ساير پسران فرهاد چهارم تحت الحمايه