بمرو برسد 73 مطر است و عمق آن پنج پا . در عهد قديم بوسيله سدّها و ترعه‌ها آب اين رود را تا هفت فرسنگ تقريبا ( چهل كيلومطر ) از جريان طبيعيش منحرف ميداشتند ( نظرى بصفحهء 1505 اين تأليف ) و واحه‌اى تشكيل ميشد ، كه محيط آن 272 و قطرش 80 كيلومطر بود ( محيط 45 فرسنگ و قطر تقريبا 14 فرسنگ ) . اين صفحه ، كه آن را از هر طرف كويرهائى در احاطه داشت ، حاصلخيزترين صفحهء معلوم بشمار ميرفت ، مخصوصا تاكهاى اين صفحه معروف بود ، زيرا يكنفر با دو دست خود نميتوانست ساقه تاك را بغل كند و طول خوشه‌هاى آن به نود سانتيمتر ( تقريبا 13 گره و نيم يا نه عشر گز كنونى ) ميرسيد . مرگيان را اگر صفحهء جداگانه‌اى تصوّر كنيم ، از نظر نظامى قوى نبود ، ولى ، چون جمعيّت زياد داشت ، براى پارت مهيب بشمار ميآمد . در خاتمه ميافزائيم ، كه نام مرغاب را نويسندگان قديم مارگوس « 1 » ضبط كرده‌اند . هرات اسم اين صفحه در كتيبه‌هاى داريوش اوّل هراىو است و يونانى شده آن آريا « 2 » ، زيرا نويسندگان قديم نام آن را چنين ضبط كرده‌اند . اين صفحه‌اى است ، كه از طرف جنوب به پارت ميپيوندد . قسمت بيشترش كوهستان و بطور كلّى مانند كوهستانهاى پارت است ، اگرچه از حيث اندازه كوچك‌تر مىباشد . اهالى آن جنگى بوده‌اند ، ولى چون سكنه پارتى اين ولايت بيشتر بوده پارتىها از اين طرف وحشتى نداشتند . سيستان در كتيبه‌هاى داريوش اوّل اسم اين مملكت زرنگ بوده است و يونانى شده آن درانگيانا « 3 » يا درانگه « 4 » . اين مملكت در جنوب وادى هرات واقع است و تا درياچه هامون يا سيستان ( زرنگ ) امتداد مييابد . صفحه مزبور بيشتر كوهستانى است و رودهاى كوچكى از كوههاى پاراپاميز « 5 » بدرياچه سيستان جارى است . چون جمعيّت سيستان در عهد قديم زياد

--> ( 1 ) - Margus . ( 2 ) - Aria . ( 3 ) - Drangiana . ( 4 ) - Drangae . ( 5 ) - افغانستان شمالى .