حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2180

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

نوشته ، ولى عدّه بسيار كمى از كتب او در زمان ما باقى است . در باب تاريخ او بايد گفت ، آنچه كه راجع بتاريخ قديم روم است ، چندان مورد اعتماد نيست ، بپيش گوئىها و تفأّل و تطيّر معتقد است ، ولى وقايعى را ، كه به زمان او نزديك بوده درست نوشته . از حيث انشاء ديون كاسّيوس از توسيديد مورّخ يونانى ، كه ذكرش در صفحهء 72 اين تأليف گذشت ، تقليد كرده . از كتب او ميتوان اطّلاعاتى زياد راجع بتاريخ دولت پارت بدست آورد . فرونتو ( ماركوس اورليوس فرونتو ) « 1 » نويسنده رومى ، كه بعد از 175 ميلادى درگذشت . در روم معلّم فصاحت بود و دو قيصر روم ( مارك اورل ) و ( لوثيوس وروس ) از شاگردان او بودند . در 143 ميلادى برتبه قنسولى رسيد . در قرن نوزده ميلادى از دفاتر قديم شهر ميلان ( در ايطاليا ) قطعاتى از مكاتبهء او با مارك اورل بدست آمده و آن معلوم ميدارد ، كه ادبيّات لاطينى را خوب ميدانسته . از نوشته‌هاى او در يكى دو مورد اطّلاعات كمى راجع بروابط روميها با پارتىها بدست ميآيد . كاپى تولينوس ( يوليوس ) « 2 » يكى از نويسندگان رومى است ، كه تاريخ وقايع زمان امپراطورهاى روم را نوشته‌اند و به « نويسندگان تاريخ اوگوست‌ها » معروفند . كاپىتولينوس در زمان ديوكلثين « 3 » ميزيسته ( قرن سوّم ميلادى ) و تاريخ امپراطورهاى روم را موسوم به آن‌تونن « 4 » مارك اورل - لوثيوس وروس - ماكرن « 5 » و دوماك‌سىمن « 6 » و سه‌گرديان « 7 » نوشته . بعضى قسمت‌هاى كتاب كاپى تولينوس براى تاريخ اشكانيهائى ، كه با بيشتر اين امپراطورها معاصر بوده‌اند ، مفيد است . لوثين ( لوكيانوس ) « 8 » بزرگترين سوفسطائى يونانى بشمار ميرود . او را ولتر « 9 » عهد قديم گفته‌اند . در 125 م . در ساموسات ( كه در ساحل فرات در شمال شرق انطاكيّه واقع است ) از والدين

--> ( 1 ) - Marcus Aurelins Fronto . ( 2 ) - Capitolinus ( Julius ) . ( 3 ) - Diocletien . ( 4 ) - Antonin . ( 5 ) - Macrin . ( 6 ) - Maximin . ( 7 ) - Gordiene . ( 8 ) - Lucien ( Lukianus ) . ( 9 ) - Voltere .