حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2179

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

و داستانى و افسانه‌ها و روايات مردم عوام در كتابهاى او زياد است ، ولى كلّيهء كتابهايش يكنواخت نيست : در بعضى بيشتر كار كرده ، در برخى كمتر ، در بعضى ساده‌لوح است ، در برخى شكّاك . چون داستانها و روايات مردم در كتابهاى او زياد است ، از اين جهت گاهى كتاب او يگانه منبع اطّلاعاتى است راجع به اين قسمت‌ها . طرز انشاءاش را نميپسندند : از چيزنويسى مورّخين قديم مانند توسيديد و هرودوت و غيره خيلى دور است . چون در صفحهء 2044 و 2050 ذكرى از اين نويسنده شد ، بىاينكه او را بشناسانيم ، در اينجا بجبران اين نقص پرداختيم . پولىين « 1 » حقوق‌دان و وكيل مرافعه ، كه در زمان مارك اورل « 2 » و لوثيوس وروس « 3 » امپراطوران روم در روم ميزيست ( قرن دوّم ميلادى ) . تأليفى دارد موسوم بحيله‌هاى جنگى « 4 » ، كه در آن موارد و نظاير انواع حيله‌ها را جمع كرده و بلكه از اين موضوع هم تجاوز كرده انواع تقلّبات و كارهاى پست جامعه را شرح داده . كتاب او اهميّت تاريخى دارد ، زيرا محقّقين عقيده دارند ، كه مواد تأليفش را با دقّت و تحقيقى زياد جمع كرده . تأليف ديگرى نيز دارد ، كه راجع بمقدونيّه و شهر تب‌وفنّ تعبية الجيشى است . ديون كاسّيوس « 5 » ( اسم او را بيشتر ديوكاسّيوس نويسند ) مورّخ يونانى است ، كه در 160 ميلادى در شهر نيكه در بىتىنيّهء آسياى صغير به دنيا آمد و در 235 درگذشت . او در 180 بروم رفت و عضو مجلس سنا شد . در زمان آلكساندر سور والى « 6 » روم در افريقا بود و بعد بمشاغل مهمّ ديگر معيّن گرديد . او گويد دمون ( شيطان ) بخوابش آمد و او را تشويق كرد ، كه كتب تاريخى بنويسد . بنابراين او تاريخ روم را نوشت و آن از آمدن انه « 7 » بايطاليا است تا زمان آلكساندر سور ( 229 ميلادى ) . ديون كاسّيوس 22 سال از عمر خود را صرف اين تاريخ كرده و 80 كتاب

--> ( 1 ) - Polyen . ( 2 ) - Marc - Aurele . ( 3 ) - Lucius Verus . ( 4 ) - Strategemata . ( 5 ) - Dion Cassius . ( 6 ) - Proconsul . ( 7 ) - Enee .