خانواده بر رياست مطلقه پدر و تعدّد زنها تشكيل ميشد طلا و نقره را ميشناختند و در صنعت در مرحلهء ابتدائى بودند چه صنايع آنها خيلى خشن بود بعد كه در مملكت خود ( آذربايجان و كردستان و غيره ) برقرار گشتند بزراعت پرداخته شهرنشين شدند ولى باوجوداين از يكديگر جدا زندگانى كرده فقط در مواقع خطرناك متّحد ميشدند بگفته هرودوت ماديها مدت پانصد سال تابع آسور بودند ولى موافق كتيبه‌هاى آسورى اين احوال ظاهرا از دو قرن تجاوز نميكند . راجع بتاريخ ماد بين نوشته‌هاى هرودوت و و كتزياس اختلافاتى موجود است و چون نوشته‌هاى كتزياس مورد توجه نيست در اين باب متابعت هرودوت را كرده‌ايم « 1 » از جدول كتزياس چنين استنباط مىشود كه او اسامي امراء مادى را زمانيكه ماد ملوك الطّوايفى بوده ذكر كرده و از اين جهت بعدّه شاهان افزوده « 2 » فصل اول شاهان ماد ديااكّو و تأسيس دولت ماد چنان كه هرودوت نوشته شخصى ديوكس « 3 » نام پسر فراارتس كه دهقان بود از جهت عدل و انصاف در

--> ( 1 ) - فهرست اشخاص كتزياس و مدت امارت يا سلطنت آنها اين است : آرباكيس ( 28 سال ) مائوداكس ( 50 ) سوسارمس ( 28 ) ارتىكاس ( 50 ) اربىيانيس ( 22 ) ارتايس ( 40 ) ارتىنيس ( 22 ) اس‌تىبراس ( 40 ) اسپنداس ( 25 ) آس‌تىگاس ( 35 ) ( 2 ) - نولدكه گويد كه كتزياس تاريخ ماد را از گفته‌هاى ماديها نوشته و آنها خواسته‌اند بر مدّت دولت ماد بيفزايند ( تتبّعات تاريخى راجع بايران قديم ) ( 3 ) - بعضي تصور ميكنند كه اين شخص همان ديااكّو است كه سارگن دوّم ذكر كرده زيرا دو سال بعد از تبعيد او بشامات آسوريها ولايت همدان را ( بيت‌ديااوكو ) يعنى خانه ديااوكّو ناميده‌اند بنابراين عقيده دارند كه او امارتى داشته و همدان پايتخت آن بوده