حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

541

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

اينجو را در طبرك قلعهء اصفهان حبس كردند و پسرش جلال الدين مسعود شاه را هم بروم پيش امير شيخ حسن فرستادند . وفات ابو سعيد در 13 ع 2 سال 736 در آخر سال 735 اوزبك خان پادشاه دشت قبچاق از راه دربند عازم هجوم بارّان و آذربايجان گرديد و چون در اين تاريخ هيچيك از امراى بزرگ حاضر خدمت نبودند ابو سعيد كه عازم بغداد بود ترك آن سفر كرده خواجه غياث الدّين وزير را مأمور دفع اوزبك خان نمود و خواجه با اردوئى عازم قراباغ شد و ابو سعيد نيز به زودى با لشكرى عظيم به او پيوست ولى بمناسبت گرمى و عفونت هوا در سال 736 در ارّان مريض شد و در تاريخ 13 ربيع الاخر آن سال در حدود شروان جان سپرد و جسد او را بسلطانيه آورده در گنبدى كه در حوالى آن شهر خود ساخته بود دفن كردند . ابو سعيد آخرين ايلخان مقتدر خاندان خود است و او پادشاهى كريم و رشيد و علم‌دوست بود ، در عهد او علوم و ادبيّات رونق بسيار داشت و مورّخين و شعراى متعدّد بظهور رسيده‌اند ولى يك قسمت عمده از اين اعتبار بشرحيكه خواهيم ديد از بركت وجود وزير فضل‌پرور او خواجه غياث الدّين محمّد است . خود او شخصا طبع شعر داشت و خطى خوش مينوشت و ساز مىنواخت و با اينكه چندان متعصّب نبود باز باشارهء مشاورين خود بعضى از كليساهاى عيسويان را بست و پس از قحطى و طوفانى كه در سال 719 در غالب بلاد او پيش آمد و مقدّسين آن را نتيجهء اعمال قبيح مردم جلوه دادند امر داد خمهاى شراب را در همه‌جا خالى كردند و شرابخانه‌ها را بستند فقط در هر ولايتى جهت خارجيان يك ميخانه بازماند . ايلخانان آخرى ابو سعيد خان آخرين ايلخان بزرگ اين سلسله است زيرا كه بعد از مرگ ناگهانى او سلسلهء ايلخانان بسرعت رو بانحطاط رفته و مقام ايلخانى در ميان يكعده از