حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

382

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

1 - شمس الدّين ابو بكر ايلدگز ( 541 - 568 ) شمس الدّين ايلدگز كه اتابك و شوهر مادر ارسلانشاه بود از سال 541 تا تاريخ 556 كه پسر زن خود را بسلطنت نشاند يعنى قريب بسى سال امارت آذربايجان و ارّان را داشت و در اين مدت بحضور هيچيك از سلاطين كه بعد از مسعود بسلطنت نشستند نيامد ليكن پس از جلوس ارسلانشاه در همدان مقيم شد و پسر خود نصرة الدّين محمّد جهان پهلوان را بمقام سابق خود فرستاد . اتابك ايلدگز چنان كه ديديم از 556 تا سال فوت خود 568 از يك طرف رى و اصفهان را گرفت و مؤيّد آىابه را به خواندن خطبه در خراسان بنام ارسلانشاه واداشت و از طرفى ديگر بر اثر شكست عظيمى كه در 557 بگرجيان داد قسمتى از ارّان و آذربايجان شمالى را از آن قوم پس‌گرفت و بار ديگر سر و صورتى بدولت متزلزل سلجوقى بخشيد . 2 - نصرة الدّين ابو جعفر محمّد جهان پهلوان ( 568 - 582 ) و 3 - مظفّر الدّين عثمان قزل ارسلان ( 582 - 587 ) بعد از فوت اتابك ايلدگز پسر بزرگترش نصرة الدّين محمّد جهان پهلوان مقام