بردارد بعلّت انقلابات خراسان از آنجا كوفته و ملول برگشت . امّا در سمت مشرق يعنى هندوستان مسعود يك بار در سال 424 بر اثر عصيان احمد ينالتكين عامل پدر او بر هند به آن صوب لشكر برده و پس از مطيع ساختن احمد يكى از قلاع مهمّ آن كشور را گشوده و در 425 بر اثر شنيدن خبر دست‌اندازى تركمانان بخراسان برگشته است . سال بعد در 426 احمد ينالتكين بار ديگر عاصى شد و يك بار نيز لشكريان مسعود را شكست داد . مسعود يكى از سپهسالاران هندوى مطيع خود را بدفع او فرستاد و او احمد را شكست داد و احمد در حال فرار در آب سند غرق شد و سرش را پيش مسعود فرستادند . در سال 428 و اوايل 429 مسعود بتقليد پدر بغزو در هندوستان مشغول بود و در اين سفر بزرگترين فتوحات او فتح قلعهء هانسى است در جنوب شرقى پنجاب كه بتاريخ ربيع الاوّل 429 دست داده است . مسعود در نتيجهء اين غزوات مانند پدر با غنايم و افتخارات بسيار بغزنين برگشت ولى ايّام اين فتوحات آخرين دورهء شوكت آن سلطان بود و چنان كه ذيلا بيايد اندكى بعد تركمانان سلجوقى در نتيجهء چند شكست يكسره شكوه او را درهم شكستند . سلطان مسعود و تركمانان غز و سلجوقى چنان كه در تاريخ سامانيان ديديم « 1 » ممالك سامانى از طرف شمال و شمال شرقى همسايه بود با مساكن يك عدّه از تركانى كه هنوز قبول اسلام نكرده بودند و امراى سامانى اكثر اوقات بعزم جهاد و گرفتن اسير و غنيمت به سمت اين حدود كه آنها را دار الكفر ميخواندند لشكر مىكشيدند چنان كه نوح بن اسد سامانى قبل از تشكيل اين سلسله شهر اسپيجاب را از همين تركان گرفت و امير عادل اسماعيل بر شهر طراز و امير نصر بر بلادى ديگر در سمت فرغانه استيلا يافتند . غير از اين تركان كه بيشتر در حدود شرقى و شمال شرقى ممالك سامانى ساكن

--> ( 1 ) - رجوع كنيد بصفحهء 146 - 147