فتح خوارزم و جرجانيه در 407 - 408 خوارزم يعنى سرزمين خيوهء حاليّه در عهد سامانيان تحت امر دو سلسله از امرا بود يكى خاندان مأمونيان كه بر قسمت چپ جيحون امارت داشتند و پاىتختشان شهر گرگانج يا جرجانيّه يا اورگنج بود و شهر خيوهء حاليّه بجاى آن بنا شده ديگر خوارزمشاهيان قديم كه بر ساحل راست يعنى قسمت شرقى جيحون مستولى بودند و پاىتختشان در شهر كاث يا شهرستان قرار داشت . سابقا از ابو العبّاس مأمون بن محمد صاحب جرجانيّه ذكرى كرديم و گفتيم كه اين امير بسال 385 بر ابو عبد اللّه خوارزمشاه صاحب شهر كاث كه ابو على سيمجورى را دستگير كرده بود حمله برد و خوارزم شرقى را از دست او گرفت و او را در همين تاريخ در مقابل ابو على سيمجورى بقتل رساند ابو العبّاس صاحب جرجانيّه را از اين تاريخ خوارزمشاه خواندند در صورتى كه خوارزمشاه سابقا لقب واليان كاث بود . بعد از وفات ابو العبّاس در 387 پسرش ابو الحسن على جاى او را گرفت و او پس از برافتادن سامانيان تبعيّت خانيان را پذيرفت امّا چون محمود غلبه كرد ابو الحسن با محمود از در دوستى درآمد و خواهر سلطان را در عقد ازدواج خود درآورد . پس از ابو الحسن برادرش ابو العبّاس مأمون بن مأمون والى جرجانيّه و خوارزم گرديد او نيز خواهر ديگر محمود را بزنى گرفت و تا سال 407 كه سال قتل اوست اجبارا مطيع سلطان بود ولى نسبت بخانيان نيز اظهار اخلاص و دوستى مىكرد . در همين سال كه محمود از خلوص نيّت ابو العبّاس ظنين شده بود از او خواست كه در خوارزم بنام او خطبه بخواند خوارزمشاه خود به ظاهر مخالفتى نشان نداد ليكن اعيان و امراى خوارزم زيربار نرفته شوريدند و خوارزمشاه را كشتند و برادر زادهء او ابو الحارث محمّد بن على را بامارت برداشتند . سلطان محمود ببهانهء انتقام خون ابو العبّاس خوارزمشاه و نجات خواهر خويش