حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
175
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
امارت ابو كاليجار تا سال 440 طول كشيده و او در اواخر ايّام اميرى خويش با افراد خاندان كاكويه و سران سلجوقى زدوخورد كرده و اين مقارن ايّامى بوده است كه سلاجقه بر قسمت اعظم ايران مسلط آمده و اكثر ممالك آل بويه را بدست خود گرفته بودند . ابو كاليجار ناچار در سال 439 چنان كه در احوال سلاجقه بيايد با طغرل سلجوقى صلح كرد و دختر خود را بطغرل داد و دختر جعزى بيك برادر طغرل را هم براى پسر خود ابو منصور گرفت و ديالمهء عراق در حقيقت از اين تاريخ ببعد حمايت سلاجقه را بر خود پذيرفتند . 6 - ملك رحيم ( 440 - 447 ) ابو كاليجار در سال 440 در سفرى كه بكرمان براى سركوبى عامل ياغى خود رفته بود فوت كرد . مردم بغداد بر پسرش ابو نصر خسرو فيروز كه ملك رحيم لقب يافته بيعت نمودند امّا ابو كاليجار شش پسر داشت كه هر كدام داعيهء سلطنت و گرفتن مقام پدر داشتند چنان كه از ايشان ابو منصور فولادستون شيراز را تصاحب نمود ليكن ملك رحيم بدستيارى برادر ديگر ابو سعد خسرو شاه فولاد ستون را دستگير نمود و بر شيراز استيلا يافت و برادر را در قلعهء اصطخر محبوس ساخت و ارّجان را هم ببرادر چهارم ابو طالب كامروا سپرد و او و ابو سعد بر اين نواحى مسلط بودند تا آنكه در سال 441 فولاد ستون از حبس گريخت و جماعتى از ديالمه دور او را گرفتند و فولاد ستون بمسلم ساختن فارس بامر خود توفيق يافت و در رامهرمز بر سپاهيان سه برادر غلبه كرد و اهواز را از ايشان گرفت ليكن سال بعد چون لشكريان بر فولاد ستون شوريدند بتخليهء آنجا مجبور گرديد . در سال 443 ملك رحيم اصطخر و شيراز را تسخير نمود و فولاد ستون چارهاى نديد جز آنكه از طغرل سلجوقى مدد بطلبد طغرل از اصفهان سپاهى گران