خود داشته درياچه‌هاى مزبور از قرار ذيل است : در شمال و غرب فلات و صفحات مجاور آن : درياچه اورميه در طرف غربى آذربايجان و درياچه ( وان ) در تركيّه در 15 فرسخى حدود ايران و درياچه ( گىچاى ) در قفقازيّه مهمترين اين‌ها درياچه اورميه است كه عمق آن پانزده ذرع و آب آن خيلى شور و تقريبا در ارتفاع هزار متر از سطح درياى اوقيانوسى واقع است « 1 » در پارس دو درياچه مهارلو « 2 » و نيريز « 3 » در سيستان درياچه هامون كه فاضل آب آن در سالهائيكه بارندگى مىشود بگود ( زرّه ) ميريزد در كرمان هامون ديگرى است موسوم به نمك‌زار ( بعضى اسم اين درياچه را جزمريان نوشته اند ) آب دو رود كوچك بمپور و هليل به اين هامون ميريزد بين طهران و قم درياچه قم يا حوض سلطان از طرف شمال چنان كه گفته شد فلات ايران بدرياى خزر محدود است اين اسم بمناسبت مردمانى است كه موسوم به خزر بوده و در كنار شمال غربى اين دريا قرونى بسر برده‌اند « 4 » اين دريا از حيث عمق بسه قسمت تقسيم شده و گودترين جاهاى آن در قسمت جنوبى است زيرا شمال دريا از جهت لاى رود بزرگ اديل ( ولگا ) كه به دريا ميريزد كم‌عمق مىباشد « 5 » سطح دريا 26 متر از سطح درياى اوقيانوسى پائين‌تر است و چنان كه بتجربه رسيده همواره فروميرود سبب آن را از تابستانهاى بسيار گرم و تبخير زياد آب دريا ميدانند فلات ايران از طرف جنوب بخليج فارس و درياى عمّان محدود است خليج مزبور كه از گرمترين جاهاى دنيا است و شبه جزيرهء عربستان را از ايران جدا مىكند

--> ( 1 ) - درياي اوقيانوسى يعنى دريائى كه با اوقيانوس مرتبط است مانند خليج پارس و غيره ( 2 ) - بعضى محلو نوشته‌اند ( 3 ) - درياچه نيريز به بختگان هم معروف است ( 4 ) - اروپائيها آن را كاسپين مينامند از اسم مردمان بومى غرب ايران كه به ( كاس‌سو ) موسوم بوده‌اند اين اسم در جمع ( كاسپ ) يا ( كسپ ) ميشده جغرافيّون عرب كاسپين را ( قزبين ) كرده‌اند ( 5 ) - عمق آن در شمال تقريبا 40 و در جنوب 950 متر است