اندلس شد و او كه به همين مناسبت عبد الرّحمن الدّاخل ناميده شده در سال 139 از مردم اندلس كه هواخواه بنى اميه بودند و پاى دعاة بنى عباس بسرزمين ايشان نرسيده بود بخلافت بيعت گرفت و سلسلهء معتبرى تشكيل داد كه بنام خلفاى اموى اندلس مدّتها در آن ديار بشكوه و جلال بسيار خلافت كرده‌اند . در همين سال بربرهاى شمال افريقا نيز در الجزاير براى خود سلسله‌هائى مستقل درست كردند و فرزندان سردار اردوى اسلام در قيروان هم كه يك تن ايرانى بود باسم عبد الرّحمن بن حبيب موقع را غنيمت شمرده در تونس سلسله‌اى ايرانى تشكيل داده كه بسلسلهء آل رستم مشهور شده . در سالى كه هادى خليفه حسين بن على علوى را در مدينه كشت يكى از همراهان حسين يعنى ادريس بن عبد الله كه نسب به حضرت امام حسن مىرساند بافريقا گريخت و در حدود طنجهء حاليّه مؤسس دولتى شد بنام دولت ادارسه . اگرچه هارون براى برانداختن اين سلسله‌ها لشكر و سردارى را بافريقاى شمالى فرستاد ليكن چون خود او گرفتار خراسان شد و در سفر بآنطرف فوت كرد امر اين حدود مهمل ماند و بتدريج غير از مصر تمام افريقا از تحت نفوذ خلفاى بغداد خارج گرديد . مصر را هم در سال 301 خلفاى فاطمى كه از تونس ظهور كرده بودند به كلى از حوزهء دولت عباسى مجزّا ساختند . خلافت امين ( 193 - 198 ) بعد از مردن هارون مردم بغداد پسر بزرگتر او محمّد را كه از طرف مادر فرزند زبيده دختر جعفر بن منصور و از دو طرف از بنى هاشم بود بخلافت برداشتند و او با لقب امين بجاى پدر نشست . پسر ديگر هارون عبد اللّه كه از مادرى ايرانى بود در موقع مرگ پدر در