حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
90
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
خلافت مهدى ( 158 - 169 ) و خلافت هادى ( 169 - 170 ) خلافت ده سالهء مهدى پسر منصور واقعهء مهمّى ندارد جز يك سفر جنگى كه مهدى در سال 163 بهمراهى پسر خود هارون ببلاد روم يعنى آسياى صغير كرده و پس از چندى تاختوتاز در آنجا ببغداد برگشته و هارون بار ديگر هم در 165 به همين حدود تاخته و تا كنار قسطنطنيه جلو رفته است ، ديگر قتل جمع كثيرى است از بقاياى مانويان كه بنام زنادقه در ممالك اسلامى منتشر بودند . مهدى براى بدست آوردن اين طايفه ادارهء مخصوصى تأسيس كرده بود و از ايشان هر كجا نشانى مىيافت يا نوشتهاى بدست مىآورد تلف مىنمود . مقنّع معروف صاحب ماه نخشب در زمان او در ماوراء النهر بادّعاى پيغمبرى برخاسته و در 163 بقتل رسيده است . بعد از مردن مهدى پسر بزرگش هادى خلافت يافت و او يك سال و سه ماه بيشتر خلافت نكرد و در تمام اين مدّت اختيار كارها در دست مادرش خيزران بود . هادى مردى بسيار متعصب و سختكش بود و هر وقت بر كرسى خلافت جلوس ميكرد امر ميداد شمشير و نطعى پيش او حاضر نمايند تا بر هر كه خشم ميگيرد او را فى المجلس هلاك كنند . واقعهء مهمّ خلافت كوتاه او قيام حسين بن على از فرزندان امام حسن مجتبى است در مدينه و قتل او در حوالى مكّه در سال 169 .