حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

73

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

قرابت او با رسول اللّه بر او ببخشا امّا عبد اللّه بن زبير را در صورت غلبه درهم بشكن و پيكرش را پاره‌پاره ساز . عبد الرحمن همچنانكه معاويه گفته بود در سال 58 يعنى اندكى پس از خواهر خود عايشه امّ المؤمنين وفات يافت عبد اللّه بن عمر هم مدّعى يزيد نشد تنها حسين بن على و عبد اللّه بن زبير پس از رسيدن يزيد بخلافت بر او قيام كردند . معاويه پس از نوزده سال خلافت و چهار سال امارت بر شام از جانب عمر و عثمان در سال 60 مرد و پسرش يزيد ( 60 - 64 ) جاى او را گرفت . خلافت كوتاه يزيد ( سه سال و نيم ) واقعهء مهمّى ندارد جز يك سلسله حركات زشت و كشتارهاى بيرحمانه كه اهمّ آنها واقعهء قتل امام حسين است در كربلا در دهم محرّم سال 61 و كشتار مردم مدينه و محاصرهء مكّه در سال 64 . بعد از جلوس يزيد امام حسين و عبد اللّه بن زبير از مدينه بمكّه رفتند و مردم را بر ضدّ يزيد برانگيختند . يزيد برادر عبد اللّه را كه با او كينهء مخصوص داشت بمكّه فرستاد . عبد اللّه برادر را اسير كرد و بر مكّه استيلا يافت . امّا امام حسين بدعوت مردم كوفه كه ياران پدر او بودند از مكّه عازم آنشهر شد و ابتدا پسر عمّ خود مسلم بن عقيل را بگرفتن بيعت بكوفه فرستاد و كوفيان گروه گروه در بيعت امام حسين درآمدند . يزيد والى بصره عبيد اللّه بن زياد را بدفع مسلم مأمور كرد و عبيد اللّه بر مسلم دست يافته او را كشت و كوفه را تحت امر يزيد آورد و چون خبر وصول امام حسين را بحدود عراق و كنار فرات شنيد از كوفه عمر بن سعد بن ابى وقّاص را بجلوگيرى او فرستاد و عمر امام و جميع اتباع و كسان او را در دهم محرّم 61 در كربلا شهيد كرد و زنان و اطفال شهدا را پيش يزيد بشام فرستاد . در سال 63 مردم مدينه بر خلع بيعت يزيد اتّفاق كردند . يزيد يكى از سرداران خود را بآنشهر روانه داشت و او پس از جنگ سخت با اهل مدينه وارد آنجا شد و بدست سپاهيان شامى خود قريب 700 تن از بزرگان قريش و مهاجر و انصار و 12000 كس از عامّه را كشت و به زور از مردم براى يزيد بيعت گرفت .